Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families De Westfriese Molens

 

Delen
:



RSS

Facebook

Westfrieslanddag 2017

Archivering » De Speelwagen » 1948 » No. 11 » pagina 342

Katknuppelen in West-Friesland

Eerder verschenen in 'De Speelwagen', 3e jaargang, 1948, No. 11, pagina 342.
Uitgave: Historische Genootschappen in Hollands Noorderkwartier.
Auteur: Joh. Kuiper.

Ongeveer vijftig jaar geleden was in West Friesland een geliefkoosd spel tijdens de najaarskermis of „katjeskermis” het zgn. katknuppelen of katgooien.
Dit spel komt nog maar in enkele buurtschappen voor; doch niet meer zoals het in de dagen van weleer werd beoefend. Ongeveer gelijktijdig met het verbod van het palingtrekken werd een bepaling uitgevaardigd tot beteugeling van het katknuppelen, omdat men in beide spelen zich onledig hield met ernstige dierenmishandeling. Op wat moderner en beschaafder wijze wordt dit laatste spel echter in sommige plaatsen voortgezet, o.m. aan de Hoogwouder Gouwe en te Lutjewinkel.1

In 't katknuppelen is burgemeester Breebaart niet voor de poes.

In 't katknuppelen is burgemeester Breebaart niet voor de poes. Foto Joh. Kuiper.

Men bevestigt momenteel een houten vaatje aan een lijn, waarin een „imitatiekat” wordt opgesloten. Destijds stopte men een echte kat in het vat en met behulp van zware knotsen begonnen de deelnemers vanaf enige afstand dit vat te raken. Zowel het vaatje als de kat hadden het zwaar te verantwoorden en de levende inhoud beleefde benauwde momenten. Hij, die een hoepel van het in elkaar gebeukte vat afmepte,ontving een kleine beloning, terwijl degene, die er een duig wist af te werpen een hogere prijs in ontvangst mocht nemen, doch de hoofdprijs was voor de deelnemer, die de kat eruit wist te meppen en zulks gebeurde meestal, wanneer de hoepels en de duigen uit elkaar geslagen waren.

Nog een kattenmepper op de katjeskermis aan de Hoogwouder Gouwe.

Nog een kattenmepper op de katjeskermis aan de Hoogwouder Gouwe. Foto Joh. Kuiper.

Het vaatje werd tenslotte totaal versplinterd en dan was het pleit beslecht. De kat rende met grote sprongen uit de opgesloten ruimte en rende blazend met hoge rug en dikke staart weg en zocht een veilig heenkomen. Het was duidelijk, dat men het arme geplaagde dier in de eerste dagen niet meer zag, want het beest was volkomen van streek en vermeed de mens. Gelukkig is men tot andere gedachten gekomen en wordt het oude kermisspel op een minder wrede wijze beoefend. Op de eerste foto ziet men burgemeester Breebaart van Hoogwoud met de eerste worp het spel openen. De tweede foto laat ons een „kattenmepper” in optima forma zien, wiens knots reeds door de lucht vliegt in de richting van het te treffen object.

Joh. Kuiper

1 De heer v. D. uit Egmond aan den Hoef zond ons een beschrijving van dit volksvermaak, zoals hij het onlangs zag beoefenen te Emgond-Binnen.

 


© 1924-2017 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.