Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families De Westfriese Molens

 

Delen
:



RSS

Facebook

Archivering » West-Friesland toen en nu » Deel 5. Droge voeten » pagina 30-33

5.6 De Zeswielen bij Alkmaar

Van de zes strijkmolens zijn er nog vier over

Het verhaal wil dat de Zeswielen langs de Hoornsevaart bij Alkmaar/Oudorp is vernoemd naar de zes raderen van drie overhalen die hier ooit zouden hebben gestaan. Alle boeren uit de Langedijk gingen met volgeladen schuiten via deze route naar de markt in Alkmaar. De overhalen met elk twee grote wielen werden gebruikt om hun boten over de dijk te slepen. Op deze plek stonden zes strijkmolens.


Gezicht op de strijkmolens langs de Hoornsevaart bij Oudorp in de zomer van 2009. (Foto TM)

De zes strijkmolens maakten deel uit van een serie van veertien molens die na de drooglegging (1625-1631) van de Heerhugowaard de waterhuishouding in westelijk West-Friesland op peil moesten houden. Behalve deze zes stonden er ook nog vier molens bij Rustenburg en vier ten oosten van Oudorp. De zes molens bij Oudorp, die eenvoudigweg werden aangeduid met de letters A tot en met F, waren bovenkruiers. Dat wil zeggen dat de kap in de wind kon worden gedraaid.
Zoals bij de meeste Noord-Hollandse molens zat het kruiwerk in de molen en niet buiten, zoals bij de Zuid-Hollandse molen met een kruiwerk aan de ‘staart’.

Vijf molens

Al in 1688 ging molen F in vlammen op. Deze werd niet herbouwd, kennelijk kon men toe met vijf molens. Deze situatie bleef bestaan tot 1941. De aanleg van het kanaal Omval-Kolhorn en een grootscheepse herziening van de boezemsystemen maakten de vijf molens overbodig. De gevolgen waren jammerlijk.
Molen A werd gesloopt. Het Openluchtmuseum in Arnhem was op zoek naar een Noord-Hollandse watermolen en kon deze goed gebruiken. De molen werd gedemonteerd en in Arnhem opgeslagen. Tijdens oorlogsgeweld ging de molen daar verloren. De nog vier overgebleven molens stonden stil. De kaden vervielen, de kolken werden gedempt. Vlak langs de molens kwam een fietspad, er was immers geen gevaar meer van draaiende wieken.
In de jaren negentig van de vorige eeuw vergaderde men langdurig over de toekomst van de molens. De provincie – eigenaar van het viertal – zag ze als monumenten die uitsluitend geschikt waren om er in te wonen. Maar wel tegen een nogal hoge huur.
Molenliefhebbers streefden naar volledig herstel. Met de bedoeling de molens weer te laten draaien en indien mogelijk ook te laten malen. Er volgde nog meer overleg en de tijd verstreek. Er werden onderdelen uit molen C gesloopt om te gebruiken in molen D. Onverlaten stalen het koper van de bliksemafleider in molen C.

Brandstichting

Vandalen staken in het voorjaar van 1999 deze molen in brand. Inmiddels waren in 1998 de molens met een behoorlijke bruidsschat overgedragen aan de ‘Molenstichting Alkmaar’ en kon de restauratie stevig ter hand worden genomen. Het fietspad werd nu met bochten om de molens gelegd, zodat de wieken weer konden draaien. Bomen en struiken verdwenen. Onder de enthousiaste vrijwilligers meldde zich molenaar Aggie Fluitman die toestemming kreeg om in molen C te gaan wonen en deze te laten draaien.
Helaas, met kerstmis 2004 werd opnieuw brand gesticht en ging de pas gerestaureerde en nieuw ingerichte molen geheel verloren. Aggie was al haar spullen kwijt. Met groot doorzettingsvermogen nam men het werk opnieuw ter hand. In 2008 was het zover dat alle vier de molens konden draaien en molen C zelfs weer kon malen.


Luchtfoto uit de zomer van 2005 waarop de molens C, D en E te zien zijn. Molen C werd in 2004 door brand verwoest maar is weer gerestaureerd op initiatief van de Molenstichting Alkmaar. (Pc)

 


© 1924-2017 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.