Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families De Westfriese Molens

 

Delen
:



RSS

Facebook

Archivering » WFON » 1981 » Pagina 9

'Meister' Hammes uit Andijk: een dorpsdokter in de vorige eeuw (2/4)

Daar werden twee kinderen geboren, waarvan de tweede reeds in 1862 te Andijk overleed.
Te Andijk werden nog twaalf kinderen geboren, waarvan de laatste twee levenloos.
Meister Hammes was op 13 april 1859 als gast aanwezig in een bijeenkomst van het Nut van 't Algemeen en werd al spoedig lid. Dat hoorde zo: burgemeester, secretaris, dominee, dokter, notaris en schoolmeester waren lid van 't Nut en de welgestelde boeren achtten het een eer om in zulk geleerd gezelschap te mogen vertoeven ...
In mei 1865 hield hij voor 't Nut een lezing over 'voeding' en het volgende jaar over 'de magt des veroordeels'. Dat ging over paardevlees, dat bij de boeren, die zelf koe- en kalfsvlees genoeg hadden, taboe was. Paardevlees was armelui's eten! De armen aten het wèl, want je werd er sterk van!

Meister Hammes was vooruitstrevend, zo niet zijn tijd vooruit! Op 29 september 1866 stelde hij in een Nutsvergadering voor gymnastiekonderwijs op de scholen te geven; zoals was aanbevolen door Lubach en Allebé. Er werd geen beslissing genomen. Er waren te weinig leden aanwezig. Op 21 januari 1867 stelde hij de kwestie weer aan de orde, maar weer geen beslissing 'vanwege de diep-ingrijpende financiën'. (25 gulden voor de toestellen en 100 gulden honorarium voor de leraar.) Hetzelfde jaar, op 12 november, ontving meister Hamrnes een zilveren medaille, 'wegens betoonden ijver in de zaak der vaccinatie'.
Hierbij valt te bedenken, dat het gereformeerde deel van Andijk principieel tegen vaccinatie was: 'Zouden wij het goede wel uit de hand des Heeren ontvangen en het kwade niet? De Heere Heere zal het voorzien'. Hammes was dokter voor heel Andijk, dus zal hij heel wat tegenstand hebben ondervonden.

Hij had blijkbaar een drukke praktijk. Andijk had in de 60-er jaren ruim 2000 inwoners. Op 9 december 1867 werd Johan Scheffelaar Klots, 'geneesheer', lid van 't Nut. Deze jongeman was waarschijnlijk assistent van meister Hammes. Maar op 22 maart 1869 heeft hij reeds weer voor 't Nut bedankt en is datzelfde jaar te Hoorn getrouwd met Johanna Maria van Hoolwerff. In 1891 was hij dokter te Westwoud.

Zoals hiervoor reeds gememoreerd waren van de veertien kinderen er twaalf levend geboren. Vier daarvan zijn te Andijk jong overleden; de oudste ervan was pas vijf jaar ... Acht van de veertien zijn volwassen geworden. De kinderen die opgroeiden moesten zo mogelijk een trapje hogerop in het dagelijkse leven. Daarvoor gingen ze, na de lagere school op het Buurtje, naar de H.B.S.; eerst te Enkhuizen, later te Hoorn. Dagelijks vice-versa was praktisch onmogelijk. Er was nog geen openbaar vervoer, zoals nu. Waarschijnlijk gingen de kinderen daarom 'in de kost' bij familie of kennissen. Zo werd de oudste zoon, Johan Adolf, op 26 november 1866 bij de burgerlijke stand overgeboekt naar Enkhuizen. Petronella, de oudste dochter, volgde 10 juni 1873.

 


© 1924-2017 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.