Westfries Genootschap
Leskist Kijk de Dijk

 



Westfries Genootschap » Kijk de Dijk » Voor de leerkracht

In de omarming van de Westfriese Omringdijk

Voor de leerkracht

b. Inleiding en doel

Kijk de Dijk is een leskist over Westfriesland, het hele gebied binnen de Westfriese Omringdijk.

Eén van de doelstellingen van de cultuurhistorische vereniging het Westfries Genootschap is: de kennis en de geschiedenis van de Westfriese cultuur uitdragen. Die doelen sluiten goed aan bij de ontwikkelingen van cultuureducatie voor basisscholen, namelijk het leren kijken en waarderen van cultuur en cultuurhistorie in de eigen leefomgeving.
Met de leskist Kijk de Dijk kunnen de kinderen op een ontdekkende, informatieve en educatieve manier kennis nemen van het cultureelhistorisch erfgoed van Westfriesland in de breedste zin van het woord.

De leskist laat de leerlingen inzien hoe interessant hun eigen omgeving is. Ze leren gericht kijken en kunnen daardoor allerlei ontdekkingen doen.

Stel je voor, je zit op school en je hoort de geschiedenis aan de hand van wat er vlak bij jou in de buurt plaatsvond. Even later ontdek je de sporen van die geschiedenis in het landschap, in je dorp of stad, in de gebouwen, in de bodem of in een museum.
Door de verhalen uit de leskist zie je in gedachten de mensen uit lang vervlogen tijden door het landschap trekken.


De leskist is bedoeld voor leerlingen van groep 7 en 8 van de basisscholen in Westfriesland. Voor kinderen van wie hun families hier al generaties wonen, voor kinderen die uit andere delen van Nederland komen en voor kinderen die uit andere delen van de wereld komen.
Al deze kinderen maken deel uit van de bevolking van Westfriesland en geven er met elkaar vorm aan, nu en in de toekomst.
De kinderen van nu zijn de bestuurders van de toekomst. Als zij weten wat de kenmerkende, authentieke en waardevolle elementen van Westfriesland zijn, kunnen ze met respect daarvoor beslissingen nemen.
Maar natuurlijk is de leskist ook gemaakt voor leerkrachten en docenten. Zij zullen ook niet allemaal oorspronkelijk uit Westfriesland komen.
In deze tijd van mondialisering bestaat er behoefte om het waardevolle, het karakteristieke van de eigen omgeving goed te (leren) kennen en beheren.

Totstandkoming
Het was een lang gekoesterde wens van het Westfries Genootschap om een leskist over Westfriesland en de Westfriese Omringdijk te ontwikkelen.
Dankzij een gift van de Stichting Kap en Dek en van de Stichting Creatief Westfries ter gelegenheid van het 90-jarig bestaan van het Westfries Genootschap kon deze wens in vervulling gaan.
Bestuurslid Netty Zander ontwikkelde de kist.
Zij deed onderzoek op een aantal basisscholen. Daaruit bleek dat er behoefte ontstond aan een leskist over Westfriesland. De voorkeur ging uit naar een digitale vorm.
Vervolgens zocht ze contact met de Blauwe Schuit. Het Westfries Genootschap heeft als cultuuraanbieder contact met deze organisatie in het kader van het project Cultuleren (Zie voorwoord).

Materiaal
De leskist Kijk de Dijk bestaat naast de digitale vorm ook uit een fysieke leskist. Immers voor kinderen is het belangrijk dat ze zintuiglijke ervaringen opdoen.
Het hoofdthema is Kijk de Dijk met als ondertitel: In de omarming van de Westfriese Omringdijk.
De leskist bestaat uit vijf sub-thema's:
1. Dijken, land en water
2. Aan de wandel,
over de Westfriese Omringdijk
3. Schatten in de grond, archeologie
4. Van kloin naar groôt, de levensloop van de Westfries
5. Verhalen

De thema's 1, 3 en 4 bestaan uit een introductie, informatie en activiteiten, onderzoeksvragen en presentatie.
In de opbouw van de leskist is rekening gehouden met de verschillende leeringangen van de leerlingen:
- Waarom zou ik dat willen leren: motivatie
- Wat ga ik leren: de inhoud
- Hoe maak ik het me eigen: de activiteiten en onderzoeksvragen
- Wat kan ik ermee: de motivatie om meer te willen weten.
Bij de meeste verhalen is rekening gehouden met de zintuiglijke waarnemingssystemen die kinderen kunnen hebben. Op deze manier worden ze de verhalen ingetrokken.

Talentontwikkeling
De digitale vorm biedt de mogelijkheid om linken aan te klikken. Dit verlevendigt de lesstof. Geïnteresseerde leerlingen kunnen hiermee hun onderzoeksvragen uitdiepen.
U vindt daar:
de Canon van Westfriesland
korte filmpjes
artikelen uit het Noord-Hollands Dagblad

Visie
Door de leskist komen de leerlingen meer te weten over het gebied waar ze wonen.
Als je veel over je eigen omgeving weet, zal je er met meer belangstelling naar kijken. Je kunt je wortelen en geworteld voelen. Het uitgangspunt is dat je daardoor zorgvuldig met je omgeving omgaat. Je zult je er meer thuis voelen, dat geeft rust. Rust in jezelf, rust in de Westfriese maatschappij.

Gebruik als bron
Uit het onderzoek dat vooraf ging aan de totstandkoming van de leskist bleek dat de scholen de voorkeur geven aan een richtlijn. Een leskist te gebruiken als een bron bij het ontwikkelen van cultuureducatief onderwijs, geen stap-voor-stap programma.

Flexibele werkvormen
Met onderzoeksvragen en activiteiten maakt de leskist een veelheid aan werkvormen mogelijk.
Bijvoorbeeld: onderzoek doen, interviews voorbereiden en afnemen, een deskundige in de klas ontvangen, eropuit gaan, iets bouwen, construeren, drama, muzikale verwerking, rekenen, wiskunde en techniek. De samenhang in het onderwijs die nodig is voor echte begripsvorming, motivatie en betrokkenheid wordt hiermee bevorderd.

Inhoud leskist
In de kist zit een map met de geprinte digitale versie, archeologische voorwerpen, veen en een gedeelte van een dijkpaal aangetast door de paalworm en andere objecten.
Leesboeken, kwartierstaten, steentijdkalender in Westfriesland.

Verhalen
Veel verhalen die in de introductie of informatie voorkomen worden met een cliffhanger afgebroken. Het hele verhaal kan gelezen worden onder de map Verhalen.

Aan de wandel over de Westfriese Omringdijk
Wat kom je onderweg allemaal tegen als je de Westfriese Omringdijk bewandelt?
In dit onderdeel zijn de dijktrajecten opgenomen die allemaal een andere naam hebben.

Schrijfwijze van Westfriesland
Het Westfries Genootschap hanteert de schrijfwijze Westfriesland, zonder verbindingsstreepje. Wij zien het als een eigennaam. Zo wordt voorkomen dat men ons gebied verwart met het westen van de provincie Friesland.

Eropuit en deskundige in de klas
Het Westfries Genootschap heeft goede contacten met de plaatselijke historische verenigingen en musea. Daar zit de meeste kennis van dorp of stad.
Een bezoek aan het plaatselijke museum en/of een uitnodiging van een deskundige maakt het thema levendig en verdiept de interesse, het is een waardevolle aanvulling.
Zie de lesopzet.

Zonder Westfriese Omringdijk geen Westfriezen

en

zonder Westfriezen geen Westfriese Omringdijk

 

 


© 1924-2017 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.