Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Reiscommissie Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

 

Facebook

Archivering » Boeken » Hé, is dat Westfries? » Pagina 172-176

Bai oos op 't durp

Veertig jaar van m'n leven mocht ik huize mit 'n zood goeie minse in Spierdoik. Ik zit er nag mit plezier an te dinken.
'n Buurman van oos was Waiert Komen, hai was al van 1878. Z'n houfdvak was timmerman. Hai werkte veul samen mit z'n broer Klaas op 't Noordje. Die was zes jaar jonger. Ze hadde 'r vak leerd van vader Jan, die bekend stond as Jan Spoiker, omdat ie op z'n rekeninge voor de klante de gebruikte spoikers opskreef en berekende. Toe vader Jan doodging hewwe Klaas en Waiert de zaak vortzet. Grote bouwwerke leverde ze niet. Ze maakte skoeiinge, damhekke, boetjes en allerhande kluswerkies. Ze werkte voor 'n zacht uurloontje. Hulle specialitoit was: doodkiste make. En dat konne ze heel goed. Honderde hewwe ze d'r maakt, gekoupe en duurdere, maar allegaar goed ofwerkt. Waiert gebruikte oftig de stopwoordjes 'Da sèk' (Dat zèg 'k). En as ie 't over z'n doodkiste had, din zoid-ie: Da sèk, ze binne solied, ze kinne d'r jare in huize, voordat ze de wurme in huis krogge, da sèk.

Afbeelding pagina 173
Links: A. C. van den Berg, pastoor te Spierdijk (1936-1955)
Rechts: A. C. Overtoom, hoofd jongensschool (1917-1941)

As er op 't durp ientje dood was, din holpe ze al mit 't uitkleiden. Ze meitte de dooie en din maakte ze drekt de kist, soms werkte ze in de nacht deur. Agnes Jol, de vrouw van Klaas, voerde de kist van binnen en din brochte ze 'm nei 't sterfhuis. Ze holpe bai 't kisten en ze gonge ook nag 'n eivend te rozekransbidden, omdat ze de kist leverd hadde.
Samen mit ouwe Wullem de Vries, z'n zwager, onderhield ie 't kerkhof. Wullem was 'n grote kirrel, Waiert was 'n òpeten manje. Je zagge ze din gaan mit de graaf over skoer nei 't kerkhof, net áreve cint. Wullem gaf twei stape teugen Waiert drie. Ze dede 't voor noppes, din kwamme ze houg in de hemel, zoi pestoor Van Zon. Nou was dat voor Wullem niet zo hard nodig, want die had 'n beetje hougtevreis.
Ja, Waiert was in 1920 z'n skoonvader Klaas Leek as doodgraver opvolgd. Toe ie 't ruim veertig jaar dein had, had ie 'r 969 begraven. En as je 'm vroeg, of ie 'r nooit 'rs beroerd van werd, dat ie altoid mit de Dood en 't kerkhof omgaan most, din zoid-ie: Helegaar niet, da sèk, helegaar niet, dut werk moet nou ienmaal ook dein worre. En je hewwe nergens zoveul minse bai mekaar mit zo woinig ruzie, da sèk, mit zo woinig herrie. Waiert was in alle hame pas: hai was naast doodgraver ook dubbeltjesophaalder, zundes onder de dienste in de kerk. Hai wist percies, wie er oigen plase hadde en wie 'r zittersgeld betale moste, omdat ze op 'n aar z'n plaas zatte.
As bestuurslid van de Vincentiusvereniging ging ie trouw rond langs de huize en din kwam ie rammelend mit 't kollektebussie 't streitje op. En as de cinte in 't bussie viele, din zoid-ie altoid: God loont, minse, maar weer tot d'are keer, da sèk, maar weer tot d'are keer.

Wullem was vroeger vrachtman op Hoorn, mit peerd-en-wagen. As ie din langs 't huisie van Klaas en Agnes kwam, din wou z'n peerd niet verder, want die wist al, dat ie van Agnes altoid 'n stik roggebrood kreeg. Agnes hield veul van beiste. Ze had 'n heel regiment katte. Elke zwurfkat haalde ze in huis. As je bai 'r kwam, din ware alle stoele bezet mit katte. Alle kloine joos uit de buurt konne Agnes ook heel goed. Ze ginge d'r allegaar heen om 'n snoepie. Die klantjes wete gauw as 'r wat te halen valt. Agnes kwam din mit 'r trommeltje an de deur om uit te delen.
De kindere van Waiert gonge trouwe en Trien Leek, z'n vrouw gong dood onder de Eerste Wereldoorlog. Z'n thuishaalder, Afie Vlaar trouwde ook en Waiert bleef alliendig over. Kluize is niet lekker. Din kin je wel prate teugen de kachel of de klok, maar die zegge niks terug … Toe is ie introkken bai Klaas en Agnes. Mit z'n drietjes leefde ze plezierig; ze hoorde bai mekaar. Maar in negentien ien en zestig ging Klaas hémele. Hai was temet zeuven en zeuventig. 't Is al 'n pittige leeftoid. Waiert en z'n snaartje boerde verder, totdat Agnes - Waiert noemde 'r altoid tante Sientje - de kerk niet meer hale kon; ze kon 't niet uitloupe. Ze viel onderweg wel d'rs om en din most je d'r steerte, net as 'n ouwe knol. Toe is 't ouwe stel in 't rusthuis in Spierdoik beland, in 'n mooie bovenkamer an de weg. Waiert voelde z'n oigen 'n burgemeister en sting voor 't raam te koik nei 't kerkhof, deer ie zoveul werkt had. Heel in de verte kon ie de watertoren van Hoorn (die ze nou pas sloupt hewwe) zien staan. Maar Waiert, die zoveul keer in z'n leven de loifspreuk van de doodgraver gebruikt had: 'Ze komme wel', kwam zelf ook an de beurt. Op zeuventien november 1965 is ie sturven. Hai was 87. Pestoor Verbeem heb veul zurg an de uitvaart besteed, omdat Waiert zoveul goed an de kerk dein had. Dat vonde alle minse mooi. Waiert is begraven deur 'n nuwe doodgraver …
Waiert je binne 'n goed mins weest. Je wazze altoid opgeruimd en bloid. Je hadde voor groot en kloin 'n woord of 'n skreeuw over en je wouwe graag iederien helpe. Je hadde gien voiande, allien vrinde. Je mochte op 't kerkhof 'rs effen kibbele mit Gert de Koster, maar dat telt niet mee, daagsteràn wazze jolle alles vergeten. Nei, je hadde gien voiande. En zokke minse binne d'r niet dik. Je binne nou voilig op de plaas, deer de dood sterft. Nou wille jolle miskien nag wel wete, hoe of 't verder gaan is mit zwager Wullem. Hai had 'n heel hok mit joos, ik mien van negen, zes joos en drie moide. Ze binne allegaar op 'n goeie plaas in de maaskappái terecht kommen.

Wullem heb 'n zood werk dein in z'n leven. Toe Waiert en Agnes nei 't rusthuis gonge, kwam Wullem 'n toidje later in hulle huisie op 't Noord, alliendig. In 1954 was z'n vrouw, Agie Leek, doodgaan. 't Was 'n heel best woif. Wullem greep erg mis. Maar hai leefde op de neigedachtenis van z'n goeie vrouw verder, mit z'n kindere en z'n grovaderszeggers. Hai had 'n ouwe bedstee vol mit nuwe dekens leggen. As er 'n kloinkind van 'm trouwde, din mochte ze 'n deken uitzoeke as huwelijkscadeau. Ik verzeker je, dat ze persies wiste, weer opa weunde!
Hai liet 's nachts de deur van z'n huisie los. En as je an 'm vroege, weerom ie dat deed, din zoid-ie: M'n kind, 'n ouwe man kin best wat overkomme en din moete de minse niet voor 'n vaste deur komme. Din moete m'n bure, Siemen en Aagt en Jaap en Jitske er in komme kinne, as ik er niet meer uit komme kin. We vroege nag: Bin je 's nachts niet bang, as je deur los is? Bang? zoi Wullem, gaan nou 'rs mee. Hai gong nei z'n ingebouwde bed, lichtte z'n kussen op, haalde d'r 'n grote boil onder vandaan en hai zoide: As ik bai dag of bai nacht lui in huis krog, die er niet hore, din zalle ze ondervinde, dat 'n acht en tachtigjarige niet mit 'm solle leit. Maar as 't Hoin mit z'n zoin is, din zal 'k m'n kop buige moete. Kort ernei is 't beurd. Wullem was op 23 september 1967 nei Agie gaan en nei Waiert en Trien Leek en nei Klaas. Hai was uit de toid, maar niet uit de herinnering.

Van 't hele stel is Agnes nag alliendig over. Ze is in 't nuwe rusthuis 't Oeverland' in Spierdoik. Ze is van 25 november 1879. Je moete d'rs heengaan op 'r verjaardag, din koik je je ouge uit, wie d'r allegaar kome bai die goeie ouwe ziel. Ze is nag heel pittig en best bai 'r verstand. Ze kantelt wel 'rs om, maar din zoeke de Zusters of de moidjes, die deer werke, d'r weer op. Dokter Bloem stelt de motor din weer wat bai en din gaat ze weer 'n toidje mee. We kinne d'r onmogelijk misse.
Vroeger docht ik altoid, dat je pas 'n hoilige weze kon néi je dood, maar 't leven heb m'n woizer maakt: ze loupe om oos heen, as we ze maar zien wille.

Afbeelding pagina 176
Weyert Komen - - Willem de Vries

 


© 1924-2019 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.

Westfrieslanddag 2019