Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon Monumentale Kerken

Projector Reiscommissie Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

Facebook

Stemmen Molenprijs Lastdrager.

Archivering » De Speelwagen » 1954 » No. 3 » pagina 74-75

50 jaar Wilhelmina-sluis

Eerder verschenen in 'De Speelwagen', 9e jaargang, 1954, No. 3, pagina 74-75.
Uitgave: Historische Genootschappen in Hollands Noorderkwartier.
Auteur: H. Los.

Van 27 Februari tot 7 Maart werd in de Nutszaal te Zaandam een tentoonstelling gehouden ter gelegenheid van de herdenking van het vijftigjarig bestaan der Wilhelmina-sluis aldaar.
Het Hoogheemraadschap van de Uitwaterende Sluizen in Kennemerland en West-Friesland, dat de sluizen in Zaandam beheert, heeft in samenwerking met het gemeentebestuur van Zaandam, de tentoonstelling georganiseerd.
Men stelde zich in verbinding met de heer F. Mars, die een plan voor de expositie ontwierp, dat de goedkeuring van de gevormde commissie, onder voorzitterschap van de wethouder van Onderwijs de heer M. J. Hille, verkreeg.
Ten einde de tentoonstelling aantrekkelijker te maken voor de Zaandammers, die vaak voor de jubilerende sluis moeten wachten, werd de Dam mede in het brandpunt der belangstelling geplaatst onder het motto: „Zes Eeuwen Dam, een halve Eeuw Wilhelmina-sluis”. De tentoonstelling liet allereerst in verschillende kaarten – van 1288 tot de moderne luchtfoto – duidelijk zien hoe de waterstaatkundige toestand van Noord-Holland in de loop der eeuwen gegroeid is. Modellen van watermolens toonden hoe men er in slaagde, de bodem die beneden de zeespiegel ligt, van water vrij te houden en dit via tal van boezem-wateren naar zee te transporteren. Een tweetal maquettes verduidelijkten dit. De grote maquette van het Noorderkwartier, speciaal voor deze expositie vervaardigd onder leiding van de architect van het Hoogheemraadschap de heer Y. Schuitmaker te Edam, liet duidelijk die afwatering naar IJsselmeer, Noordzeekanaal en Marsdiep zien. Ook de seinbemaling van de Schermer-boezem werd door automatisch werkende lichtsignalen gedemonstreerd. Dit prachtige stuk had terecht de aandacht van iedere bezoeker. Zo hebben 2000 schoolkinderen onder leiding van het onderwijzend personeel een uitstekende indruk van de waterstaatkundige toestand in Noord-Holland gekregen. Als onderwijsmiddel heeft deze maquette zeer goede diensten bewezen. De jubilerende sluis was in plannen, tekeningen en bestekken te zien, terwijl een waardevolle verzameling foto's vóór, tijdens en na de bouw genomen, een treffend beeld gaf van de Dam, vóór vijftig jaren. De achterwand van de zaal was gewijd aan het Gemenelandshuis van het eerbiedwaardige Hoogheemraadschap te Edam. Prachtig gekleurde exemplaren van de 1-, 4- en 16-bladige kaarten van Dou uit 1670 trokken veel belangstelling. Op de bestuurstafel als symbool uit een ver verleden, de verguld zilveren en zilveren drinkbeker. De antieke kast van de rentmeester en het snijwerk voor de gedenksteen in de Damsluis te Edam, voltooide het geheel. Een belangrijk deel van de grote zaal was gewijd aan de historische prenten, kaarten en schilderijen, die van de Dam bekend zijn. Het schilderijtje van Abraham de Verwer uit 1642 eigendom van dr. F. E. Vester uit Dordrecht, vormde het middelpunt. In de kleine zaal was de nadruk gelegd op het verkeersbelang en de ziltbestrijding die beide het grote belang der Wilhelmina-sluis belichten. Voorts de moderne bemaling in de vorm van enkele modellen w.o. het electrisch gemaal uit Zoutkamp. Plannen en foto's over de binnenhaven van Zaandam omstreeks 1910 voltooiden het beeld, dat deze tentoonstelling op suggestieve wijze liet zien.

H. Los

 


Hé, is dat Westfries?

378. Moeder is meestal de hele morgen in de keuken aan 't steuren (koken) en aan 't stùdderen (werken en eten bereiden). Ze bestùddert (bestuurt, beheert) trouwens haar hele huishouden goed.

Klik hier voor meer Westfriese woorden en uitdrukkingen.


© 1924-2020 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.