Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon Monumentale Kerken

Projector Reiscommissie Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

Facebook

Archivering » Thema's » Niedorp

Niedorp: Historie

Het ontstaan van de "gemeenten" Niedorp
In 1415 werd, tot in 1800, tussen Nieuwe Niedorp en Oude Niedorp een bestuurlijke eenheid tot stand gebracht onder de naam 'Stede Niedorp'. Eveneens in 1415 kreeg Winkel het "Stederecht" en werden Barsingerhorn en Haringhuizen tot één "Stede" verklaard. Barsingerhorn, Haringhuizen en Kolhorn vielen destijds onder de "Heerlijkheid Schagen".

De dorpen 't Veld, Oude Niedorp en Zijdewind vormden tot 1970 de gemeente Oude Niedorp. Nieuwe Niedorp en Winkel (Winkel en Lutjewinkel) waren tot 1970 zelfstandige gemeentes. Barsingerhorn, Kolhorn en Haringhuizen vormden tot die tijd de gemeente Barsingerhorn. Door de herindeling van 1970 ontstonden de zelfstandige gemeentes Barsingerhorn en Niedorp.

Op 1 januari 1990 werd door de herindeling en samenvoeging van de gemeenten Barsingerhorn en Niedorp de nieuwe gemeente Niedorp gevormd. De gemeente bestaat uit de dorpen Barsingerhorn, Haringhuizen, Kolhorn, Lutjewinkel, Winkel, Nieuwe Niedorp, Oude Niedorp, 't Veld, Zijdewind en enkele buurtschappen.
Al deze dorpen kennen een rijke historie

Historie
Het voormalige raadhuis van Barsingerhorn kwam in 1622 gereed en deed tot 1730 dienst als "Regthuis".
In de top van de gevel staat nog een afbeelding van Vrouwe Gerechtigheid.
Een groot deel van Barsingerhorn is thans Provinciaal Beschermd Dorpsgezicht.

In Haringhuizen staat de Willibrorduskerk uit 1470 waarvan in 1810 de zijbeuk werd afgebroken en de toren verlaagd. De laatste restauratie is van 1993. De kerk is nu een centrum van culturele evenementen.

Kolhorn en Winkel lagen tot 1844 (voor de inpolderingen) nog aan de Zuiderzee. In de tweede helft van de 19de eeuw waren er in Kolhorn en de Groetpolder enkele Meekrapfabrieken gevestigd voor de fabricage van verf. Een groot deel van Kolhorn is Rijks Beschermd Dorpsgezicht. Met name de Laurenskerk (1792) en de Turfschuren op de Westfriese Omringdijk zijn markante bouwwerken.

In het voormalige "Regthuis" van Winkel (1600) is thans het Nederlands Parfumflessen Museum gevestigd. De Hervormde Lucaskerk aan het einde van het dorp is gebouwd in 1845. In de klokkentoren bevindt zich een oud "slaguurwerk" waarvan de leeftijd is vastgesteld op ruim 650 jaar!
Maar wat is oud. In de Groetpolder zijn prehistorische restanten gevonden uit de Neolitische Enkel Graf Cultuur van 2500 jaar vóór Christus.

Nieuwe Niedorp heeft vele monumenten die zijn gelegen aan de Dorpsstraat. De vroeger belangrijke Voorsloot, de wat scheve Kerktoren en het gerestaureerde Schutsluisje zijn bijzonder.

Het nog landelijk gebleven Oude Niedorp wordt gekenmerkt door de in 1641 gebouwde Korenmolen "De Hoop" en de Ruïnekerk.

In 't Veld staat de Martinuskerk uit 1854. Deze Waterstaatskerk is gezichtsbepalend voor het dorp 't Veld. De preekstoel (1866) en het orgel (1871) zijn pronkstukjes van houtsnijwerk.

Zoals de geschiedenis van het dorp Zijdewind min of meer is gekoppeld aan die van het dorp 't Veld, is dat eveneens het geval bij Lutjewinkel dat is "aangewezen" op Winkel.

Bovenstaande tekst is overgenomen uit de gemeentegids van Niedorp (editie 2001 - 2002).

 


Hé, is dat Westfries?

460. Hij heeft 't wild in de bienen (hij is erg gehaast, bv. in z'n werk). In z'n haast stroffelde (struikelde) ie over 'n steen.

Klik hier voor meer Westfriese woorden en uitdrukkingen.


© 1924-2020 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.