Westfries Genootschap
Bibliotheek
Westfries Genootschap Bibliotheek Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon Monumentale Kerken

Projector Reiscommissie Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

Facebook

Westfriese boeken te koop

    Zoeken:

Bibliotheek » Westflinge » 2003 » 12 februari

Honderdduizend dode West-Friezen bijeen

Genealogische vereniging Koggenland zet huwelijken uit periode 1811-1904 op cd-rom

Westflinge
In de wekelijkse rubriek Westflinge wordt de schijnwerper gericht op het verleden van West-Friesland, met een actuele aanleiding. Aflevering 41 vertelt over de activiteiten van de afdeling Koggenland van de Nederlandse Genealogische Vereniging. Eén daarvan is de uitgave van een cd-rom.
(Eerder verschenen in het Noordhollands Dagblad, woensdag 12 februari 2003.)

Van onze verslaggever Ed Dekker

HOORN – Ze zijn stuk voor stuk allang dood, al die stellen die in West-Friesland zijn getrouwd in de periode 1811-1904. Toch kan een ieder met ze doen wat-ie wil. Deze honderdduizend West-Friezen staan bijeen op een cd-rom. Het schijfje is uitgegeven door de afdeling Koggenland van de NGV, de Nederlandse Genealogische Vereniging.
Als geste om genealogisch onderzoek te bevorderen.


Honderdduizend West-Friezen op één dun schijfje bij elkaar in huis te halen voor vijftien euro. Cor Kind uit Oosthuizen, bestuurslid van ‘Koggenland’, deed er een jaar over om alle huwelijken in West-Friesland over bijna honderd jaar te bundelen in het computerprogramma Excel. Deze klus valt bijna in het niet bij het monnikenwerk dat Jaap Kindt uit Hoorn heeft verricht.
Vooral aan hem – Jaap Kindt, oud-ambtenaar van de gemeente Hoorn – is het te danken dat honderdduizend streekgenoten digitaal weer tot leven zijn gekomen. Als verwoed genealoog – ‘stamboomonderzoeker’, beter gezegd een geïnteresseerde in familiegeschiedenis – heeft Kindt zich in de jaren tachtig langdurig intensief beziggehouden met het fenomeen ‘West-Friese huwelijken’.

Pagina na pagina

Het verhaal van de bijzondere cd-rom begint met de ijver van Jaap Kindt. In zijn vrije tijd heeft hij talloze uren doorgebracht in de openbare studiezaal van het Westfries Archief te Hoorn (zoals de hedendaagse naam luidt van de Archiefdienst Westfriese Gemeenten). Plichtsgetrouw noteerde hij elk huwelijk dat in de periode 1811-1904 is gesloten in WestFriesland.
Plaats na plaats vlooide hij door. Pagina na pagina schreef hij de zogeheten Tienjarige Tafels over. Deze boeken in de studiezaal bevatten steeds per periode van tien jaar een index op alfabetische volgorde van geboorten, huwelijken en overledenen. Thuis aan de Willemsweg voerde hij alle gehuwden in zijn personal computer in.

Kwartaaltijdschrift

Jaap Kindt was de eerste secretaris van de genealogische vereniging Koggenland. De afdeling is opgericht in 1984. Twee jaar daarna verscheen het eerste nummer van het eigen kwartaaltijdschrift. De jongste uitgave is het decembernummer van de zeventiende jaargang (2002). Daarin wordt de uitgave van de cd-rom genoemd.
Cor Kind (zonder t) heeft alle verschillende bestandjes met West-Friese paren gehaald uit de pc van Jaap Kindt. Elke file vertaalde hij in Excel. Mooi werk, maar wat moet iemand met honderdduizend WestFriezen uit het verleden? Cor Kind en zijn vrouw Gerri Renskers schieten in de lach.
"Het aantal genealogen groeit sterk. Steeds meer mensen ontdekken de genealogie als prachtige hobby. Daarbij gaat het vaak niet eens meer om alleen de geschiedenis van de eigen directe familie."
"De interesse groeit mede vanwege de vele mogelijkheden van internet", vervolgt Gerri Kind, eerste secretaris van Koggenland. "Met de computer is thuis steeds meer informatie te vergaren. Veel mens doen onderzoek in West-Friesland. Onze cd-rom is een hulpmiddel om te ontdekken of je iets te zoeken hebt in West-Friesland. Op de cd worden namen van de stellen genoemd, de datum van het huwelijk en de plaats waar het is gesloten.
Wie meer wil weten, kan in de studiezaal gericht verder zoeken. "Het schijfje bevat de huwelijken van dertig (voormalige) gemeenten in West-Friesland: Abbekerk, Andijk, Avenhorn, Berkhout, Blokker, Bovenkarspel, Enkhuizen, Grootebroek, Grosthuizen, Hensbroek, Hoogkarspel, Hoogwoud, Hoorn, Medemblik, Midwoud, Obdam, Opmeer, Opperdoes, Oudendijk, Scharwoude, Schellinkhout, Sijbekarspel, Spanbroek, Twisk, Ursem, Venhuizen, Wervershoof, Westwoud, Wijdenes en Wognum.
De genealogische verereniging Koggenland noemt dit gebied het oostelijk deel van West-Friesland. Hierbij wordt uitgegaan van de geografische aanduiding van West-Friesland als het gebied dat wordt omsloten door de 126 kilometer lange Westfriese Omringdijk. Het westelijk deel van West-Friesland behoort tot het werkgebied van de NGV-afdeling Hollands Noorderkwartier. ‘Koggenland’ , dat zich opmaakt voor de viering van het 20-jarig bestaan in 2004, telt 242 leden. De afdeling richt zich op diverse genealogische activiteiten. De uitgave van het eigen tijdschrift is er daar één van. Tot de incidentele projecten behoren het boekje ‘Van schoenendoos tot familiearchief’ (een handleiding om van losse familiestukken een bruikbaar familiearchief te maken) en het ‘Kwartierstatenboek’. Dit boek van 220 pagina's bevat 29 kwartierstaten, samengesteld door eigen leden. Een kwartierstaat biedt een opsomming van zoveel mogelijk voorouders van één persoon.
De reeks namen en cijfers zijn in het boek aangekleed met illustraties en familieverhalen. "Dat laatste vinden wij heel belangrijk, dat maakt genealogie extra leuk", vertelt Gerri Kind. "Het gaat ons niet alleen om het bot, maar ook om het vlees daarop."
Jaarlijks worden vijf lezingen gehouden. ‘Koggenland’ heeft in de hervormde kerk van Berkhout een eigen plekje. Een ieder kan daar de afdelingsblibiotheek raadplegen, elke eerste zaterdag van de maand van elf tot twee uur. Ook wordt een cursus genealogie verzorgd. Binnen de afdeling leven veel ideeën om het computergebruik bij genealogie te bevorderen. Zo zal een index van persoonsnamen uit het tijdschrift digitaal beschikbaar komen.

Aandoenlijk

De jaargang 2002 van het tijdschrift bevat uiteenlopende artikelen. Zoals het aandoenlijke verhaal over werknemers van de Westfriese Munt die werkloos waren geworden na de sluiting van de Munt in Hoorn in 1806. De mannen zaten zonder inkomsten. Sociale voorzieningen bestonden niet. Een van de werknemers was de 75-jarige Roelof van Deventer. Deze smidsmeester was zestig jaar in dienst geweest van de Munt.
Eveneens wordt het leven beschreven van Lijsbeth Muus, een vrouw uit Blokker. Na vele jaren van tragiek stierf zij in 1773 in Berkhout. Tragisch is ook, zo meldt Koggenland, het lot van zestien gevangenen die hun straf moesten uitzitten in Hoorn op het Oostereiland. Zij stierven in 1833 aan een cholera-epidemie.

Voor meer informatie over de afdeling Koggenland van de Nederlandse Genealogische Vereniging kan de website van de NGV worden geraadpleegd (www.ngv.nl).

 


Hé, is dat Westfries?

484. Aan de lucht te zien kon 't morgen wel 'ns snei-jagen (sneeuwen).

Klik hier voor meer Westfriese woorden en uitdrukkingen.


© 1924-2022 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.