Westfries Genootschap
Bibliotheek
Westfries Genootschap Bibliotheek Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon Monumentale Kerken

Projector Reiscommissie Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

Facebook

Bibliotheek » WFON » 1968 » Pagina 43-44

Pionieren in de Wieringermeer (5/5)

Ook de Hervormde Kerk werd gesplitst in een orthodoxe en een vrijzinnige richting. Zo ontstonden er drie kerkgenootschappen en drie scholen op alle dorpen, en in het verenigingsleven werden deze groeperingen meer of minder scherp doorgevoerd. Werkgevers namen bij voorkeur geloofsgenoten in dienst.
Deze verdeelde krachtsinspanning heeft de gemeenschap tonnen geld gekost. En toch is het mogelijk gebleken, dat een groep zaaizaad- en pootgoedtelers ongeacht hun overtuiging een hechte vereniging hebben opgebouwd en tot nu toe in stand gehouden tot welzijn van de deelnemers. En toch is het mogelijk gebleken, dat een operettevereniging, waarin de leden van alle gezindten meespelen, reeds vijftien volle zalen trekt. De drie bestaande landbouworganisaties werken thans voortreffelijk samen en bij de jongere generatie worden pogingen gedaan elkander te verdragen en te verstaan.

De verhouding tussen inspecteurs van de directie en bedrijfsboer was niet altijd even goed. Er waren jonge boeren bij die zelfstandig op een groot bedrijf de leiding hadden gehad en zich moeilijker onder dit toezicht konden schikken, dan zij die een klein zelfstandig bedrijf hadden gehad. Moeizaam werd van taalgebruik en streekgewoonten afgestapt. Toch werd rekening gehouden met aller ervaring, b.v. door zowel Groninger als de Zeeuwse inspan in omloop te brengen. Maar er was niets te merken van een standsverschil tussen de bedrijfsboeren onderling, wel tussen de bedrijfsboer en zijn arbeiders; dit laatste heeft in z'n geheel bezien geen ernstige stagnatie veroorzaakt, een ieder heeft zich weten aan te passen.
Bij het verkrijgen van een pachtbedrijf werd dit anders, want een verschil van 10 ha in pachtbedrijfsgrootte was al voldoende om afstand te scheppen. Hoog gewaardeerde arbeiders, die aan een pachtbedrijf van ongeveer 10 ha zijn geholpen, zijn altijd wat op een afstand gehouden. Vooral de grote boer toonde zich boven de kleine boer en ver boven de arbeiders verheven. Toch is dit een tijdelijk verschijnsel geweest en valt tegenwoordig niet meer op. De eerste generatie onderhoudt nog steeds relaties met de provinciale streek vanwaar men oorspronkelijk is gekomen. Verheugend is waar te nemen dat het provincialisme hoe langer hoe meer verdwijnt. De Friezen zijn de enigen, die een regionale vereniging in het leven hebben gehouden.
Steeds meer groeit de Wieringermeer naar een eenheid, en is bewust een deel geworden zowel van West-Friesland als van geheel Noord-Holland.

Zaaiend in het nieuwe land
Zaaiend in het nieuwe land

Het is de pachtboeren over het algemeen goed gegaan, maar het pachtsysteem heeft de spaarzin niet bevorderd. Als de mogelijkheid had bestaan de pachthoeve in eigendom te krijgen, zou dit geleid hebben tot een zuiniger leven en minder weeldevertoon tegenover buren en buitenwereld totdat het vrije eigendom was bereikt. De grote welvaart is niet alleen ontstaan door de lage pacht, de voortreffelijke verkaveling, de grote vruchtbaarheid van de grond, de goede voorlichting, maar vooral ook door de toegepaste selectie. De enkele uitschieters - bekwame landbouwers, goede organisatoren - die in elke gemeente voorkomen, kwamen hierdoor bijeen. Het is geen wonder dat als gevolg van al deze gunstige factoren tezamen de Wieringermeer een welvarende polder is geworden.

Middenmeer, 1968

 


Hé, is dat Westfries?

323. Op carnaval had ie zich verkleed; hij zag er kakkelollig uit (potsierlijk, belachelijk, als 'n hansworst); de meesten konnen 'm geniesen (herkenden 'm niet eens).

Klik hier voor meer Westfriese woorden en uitdrukkingen.


© 1924-2021 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.