Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Reiscommissie Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

 

Facebook

Archivering » WFON » 1972 » Pagina 75

Schoolmeesters en hun salarissen aan het eind van de zestiende eeuw (7/10)

P. A. de Planque zegt in zijn boek 'Valcoogh's regel der Duytsche schoolmeesters. Bijdrage tot de kennis van het schoolwezen in de zestiende eeuw', uitgave Groningen 1926, op blz. 17: 'In 1628 waren er in de Classis van Dordrecht nog verscheiden onderwijzers, die minder dan 100 gulden jaarlijksch inkomen hadden'. Dit is weliswaar iets later dan de in dit artikel besproken periode, maar 100 gulden was dus ook volgens de Planque wel zo ongeveer het uiterste bestaansminimum.
Dat de lijst inderdaad dateert uit 1598 kan o.a. worden afgeleid uit het feit, dat de personen, die erop voorkomen, alle in de vergadering van 20 juli 1598 zijn verschenen (of in de eerste vergadering daaraanvolgend).
Aan de hand van de doop-, trouw- en begraafboeken zijn de gegevens in de meeste gevallen helaas niet te verifiëren, aangezien die boeken meestal pas later beginnen. In het ondertrouw- en trouwboek van de Gereformeerde gemeente Edam komt echter één van de op de lijst voorkomende personen voor: op 25 oktober 1598 gingen in ondertrouw Jan Jansz., schoelmester tot Middelie, en Trijn Pieters, wonende op die Nieuwe Steech, beijde van Edam. Zij huwden op 8 november d.a.v. 7)
In de lijst staat, dat hij is 'sonder vrou, heeft een kint van sijn huijsfrou behouden'. Dit is dus waarschijnlijk zijn tweede huwelijk, maar helaas staan aanduidingen als jongman, jongedochter, weduwnaar en weduwe in die tijd in genoemd ondertrouw- en trouwboek niet aangegeven, evenmin als er beroepen in worden genoemd: dat het beroep van Jan Jansz. er wel bij staat is een grote uitzondering en dit moet men misschien verklaren uit het feit, dat schoolmeesters op het platteland althans toch wel in zekere mate in aanzien stonden.
Dat de salarissen van de schoolmeesters er in de jaren na 1598 op verbeterden kan niet worden gezegd. In de vergadering van de classis van 19 juni 1599 werd tenminste besloten er bij de magistraat en de kerkeraad van Broek in Waterland op aan te dringen de 'ellendige schoolmeester' in zijn nood te helpen: de schoolmeester van Broek in Waterland staat ook maar voor 60 gulden op de lijst. 2)
Dat er niets gebeurde blijkt verder uit het feit, dat de schoolmeesters in de vergadering van 7 april 1603 de classis verzoeken aan de synode voorstellen te doen tot salarisverbetering. 2)

 


© 1924-2019 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.