Westfries Genootschap
Archivering
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Reiscommissie Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

 

Facebook

Archivering » WFON » 2000 » Pagina 149-150

De lange weg

Eerder verschenen in West-Friesland Oud & Nieuw, 67e bundel, pagina 149-150.
Uitgave: Westfries Genootschap, 2000.
Auteur: Nel Hemke-Speets.

Als kind had ik dagelijks een vrij lang schoolpad. De weg van onze buurtschap naar ons twee-klassige schooltje was precies twee kilometer. Het was een kale weg met aan één kant bomen, die enigszins scheef stonden door de noordenwind. Precies halfweg stond een boerderij die dan ook heel toepasselijk ‘Halfweg’ heette.
Het landschap van West-Friesland had toen een open karakter. De dorpen fladderden er als losse linten doorheen, toen nog zonder nieuwbouwknobbels. Recreatieparken en natuurstroken waren onbekende begrippen. Als ik onderweg naar school om me heen keek, kon ik met helder weer dertien kerktorens tellen, waaronder heel in de verte de grote kerk van de hoofdstad van ons gewest Hoorn.
Het landschap was niet alleen open, maar ook groen. De agrariërs waren in westelijk West-Friesland in hoofdzaak koeboeren. De bollenteelt stond nog in de kinderschoenen en de fruitteelt was in opkomst.
Hier en daar liep een koppeltje zwartbonte koeien.
Als je twintig koeien molk, was je al een grote boer. De kleine keuterboertjes bezaten er niet meer dan drie of vier. Daarnaast hadden ze dikwijls een stukje zogenoemde ‘armebouw’, land dat ze van de gemeente huurden. Ze deden alles met de hand, het was een zwaar leven. Vaak waren de gezinnen groot en de huizen klein.
Ik schrijf de dertiger jaren. Het historisch genootschap ‘Oud West-Friesland’ vierde haar 10-jarig bestaan. Toen nog een kleine vereniging die net als West-Friesland flink zou groeien.
De school die we bezochten was ook klein: zeker niet meer dan veertig leerlingen. De eerste drie klassen zaten in één lokaal bij juf. Meester had de vierde tot en met de zevende klas onder zijn hoede.
Meester was een rustige, sympathieke man die bij iedereen in hoog aanzien stond. Het woord ‘stress’ kende hij niet. Onze meester was ook zeer vooruitstrevend. Hij gaf ons geen taken op, ieder werkte in zijn of haar tempo en als het boek uit was, gaf hij ons het volgende.
In het speelkwartier liep hij – altijd met pijp – met juf aan zijn zijde over het schoolplein te kuieren, ze hielden ons goed in de gaten.
We zongen veel en eens per jaar voerden we een cabaretachtig programma op. Dat was een hele gebeurtenis in ons jonge leven.
Het waren mooie, zorgeloze schooljaren. De grote moeilijkheden die de crisisjaren met zich mee brachten, gingen aan ons kinderen voorbij. De agrarische produkten leverden weinig op. De boeren vingen 2,5 cent voor een liter melk en de varkens brachten 20 cent per kilo op. Dientengevolge hadden ook de middenstanders weinig werk.
Men leefde sober en ieder dubbeltje werd twee keer omgedraaid. Vakantie was voor de meesten een wensdroom. Een dagje naar het strand met paard en wagen van de buurman was een feestdag.

Ik wilde met dit korte verhaaltje duidelijk maken dat leven en werken de laatste vijftig jaar sterk veranderd zijn. De komende eeuw zullen de veranderingen in een stroomversnelling raken.
En wij mensen stromen mee, want ‘als het getij verloopt, verzet men de bakens’.

Nel Hemke-Speets,
Hoogwoud (voorheen de Gouwe)

 


Hé, is dat Westfries?

649. Loop je straks even aan: ik heb 'n boskip an je (iets met je te bespreken).

Klik hier voor meer Westfriese woorden en uitdrukkingen.


© 1924-2019 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.