Westfries Genootschap
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek

Landelijk Schoon Monumentale Kerken Projector Reiscommissie Textieloverleg

Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

 

Facebook

Westfries Genootschap » Weblog Binnendijks » 2012 » 15 februari

Turkse schop en Valentijn in Benningbroek

De afgelopen weken kwamen er per mail weer allerlei vragen en verhalen binnen bij ons genootschap. Eén ervan gaat over de Turkse schop.
Hieronder in het kort de inhoud van het bericht.
‘In mijn herinnering noemden wij vroeger (in Berkhout) een reuzenrad een Turkse Schop. Toen ik onlangs in Australië was en zo'n reuzenrad zag kwam mij dat weer in het geheugen. Ik vroeg "Onze Taal" of ze daar iets van herkenden. Ik forward hierna hun antwoord. Ik vraag me nu wel af of mijn geheugen me bedriegt of dat er (vroeger) werkelijk Turkse Schop tegen een reuzenrad werd gezegd.’
De reactie van Onze Taal luidt:
‘In het Westfries Woordenboek vinden we wel 'skop' voor 'schommel', maar 'Turkse skop/schop' komt er niet in voor. Het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) vermeldt bij 'schop': "Schommel, touter [= een andere gewestelijke benaming voor schommel]. (…)
- 'Een (wicht) dat … schaterde op een schop; Of speelde met de pop', Vondel 2, 527 [1633].
'Men had in alle Hoven zeer grote en hoge schoppen, daar de Russchen zeer wel mede weten te handelen' (…)". Het WNT noemt 'Russische of Turkse schop' wel, maar verwijst daarbij naar het woord 'schommel'. Daar lezen we: "'Russische of Turksche schommel', kermisvermakelijkheid, bestaande uit vier bakken in een ruitvormig latwerk bevestigd, dat om een horizontale as draait." Wellicht dat 'Turkse schop' later ook gebruikt werd voor een reuzenrad, maar daar hebben we geen bewijs van gevonden. Het lijkt zeker wel een West-Fries begrip, getuige de titel van de lp ''De Turkse schop', Westfriese humor door Jo de Leeuw'. ‘
Naar mijn idee was er op de kermissen in de dorpen nooit een reuzenrad, maar wel een schommel, zoals hierboven beschreven: vier bakken in een latwerk, dat om een as draait. Wie hier ook iets over te berde wil brengen (herinneringen, verhalen, uitleg), verzoek ik om te reageren per mail of per post naar ons secretariaat.

Gistermiddag was er vergadering van de commissie Organisatie en Educatie. We spraken over de drie ledenbijeenkomsten van 2012. De voorjaarsstreekmiddag wordt in de Bonifaciuskerk in Medemblik gehouden. Van daaruit maken we excursies in de buurt, per fiets, wandelend of met de auto. Dit jaar bestaat de Beemster 400 jaar. We zullen deze droogmakerij zeker bezoeken, waarschijnlijk tijdens de Westfriezendag en misschien ook met de najaarsstreekmiddag. Verder concretiseerden we de plannen voor een West-Fries kwartetspel. Klaar is het nog (lang) niet, maar er zit schot in!

’s Avonds trad ik op voor de vrouwen van Benningbroek en Sijbekarspel. Het was een avond in het teken van Valentijnsdag. Het thema was liefde voor… Daarachter kan iedereen van alles invullen: man, kind, gezin, dorp, woorden, muziek, e.d.
Ik droeg rijmen en verhalen voor waarin sprake is van ‘houden van’. Dat varieerde van mensen tot West-Friesland en van vrienden tot de kleuren van het land.
Het werd een echte West-Friese Valentijnsavond, waarvan we allemaal genoten!

Tekst en foto's Ina Broekhuizen-Slot

Valentijnsdag: je kunt houden van kleuren en bloemen… (schilderij: Sietse Wiersma.
Valentijnsdag: je kunt houden van kleuren en bloemen… (schilderij: Sietse Wiersma)

 


Hé, is dat Westfries?

596. Je mag niet die appel van dat kleine kind ofpollen (aftroggelen, afbédelen).

Klik hier voor meer Westfriese woorden en uitdrukkingen.


© 1924-2019 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.