Westfries Genootschap
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon Monumentale Kerken

Projector Reiscommissie Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

Facebook

Westfries Genootschap » Publicaties » Omringdijk » Actueel » 2011 » 28 juli

Opening van 't Huys te Nuwendore aan de Westfriese Omringdijk

Historisch moment
Op 6 juli 2011 werd het rijksmonument de dwangburcht de Nuwendoorn heropend. Dit werd gedaan door gedeputeerde mevrouw Sweet en burgemeester Vermeer van Harenkarspel. De fundamenten van de Nuwendoorn zijn enigszins opgebouwd om een indruk te krijgen hoe de voor- en hoofdburcht er ooit hebben uitgezien. Er is staalconstructie van zo'n 25 meter hoog opgetrokken. Deze staat op de plaats van de vroegere donjon. Een ontwerp van architect Paul van Vliet.

De toren is een ontwerp van architect Paul van Vliet.
De toren is een ontwerp van architect Paul van Vliet.

Tijdens de opening wapperde de Westfriese vlag triomfantelijk op de toren. Dit was een historisch moment. Was de burcht ooit gehaat door de West-Friezen, nu kunnen ze na ruim 700 jaar over hun eigen weidse West-Friese land uitkijken vanaf de nieuw gebouwde toren. Het uitzicht is fenomenaal!

Onder de vlag door fenomenaal uitzicht.
Onder de vlag door fenomenaal uitzicht.

Publieksdag
Op 23 juli was er een publieksdag. De dag stond in het teken van de beleving van het gebied rond 1300 na Chr. Zinnen van Melis Stoke zijn te lezen bovenin de toren. Gestanste letters uit metaal in de huisstijl van René Knip vormen zinnen van Melis Stoke, ze zijn te lezen boven in de toren. Stoke was de chroniqueur van het Hollandse huis. Op deze dag waren vele mogelijkheden: je kon wandelen met Frans Diederik over de dijk naar het museum Surmerhuizen waar een tentoonstelling is ingericht met vondsten van de burcht. Willem Messchaert vertelde al wandelend over de dijk. In het kerkje van Eenigenburg hield Diederik Aaten een verhaal over de geschiedenis van de Nuwendoorn. Annebet van Duinen vertelde over de geschiedenis van de dwangburcht. Er was Middeleeuwse muziek te horen. Kinderen konden zich in Middeleeuwse kledij steken.

De Westfriese Omringdijk slingert als een groene guirlande door het landschap.
De Westfriese Omringdijk slingert als een groene guirlande door het landschap.

De overkapping
Het dakje dat het Westfries Genootschap indertijd geschonken heeft, staat nu aan het begin van het lage dijkje dat vanaf de omringdijk toegang biedt tot de Nuwendoorn. Het genootschap beraadt zich over een informatieve tekst die eronder geplaatst zal gaan worden.

De overkapping van het Westfries Genootschap staat aan het begin van het terrein.
De overkapping van het Westfries Genootschap staat aan het begin van het terrein.

Waarom heeft West-Friesland geen Middeleeuwse kastelen zoals elders in Nederland?
Tot 1297 was West-Friesland vrij. Hier geen overheersers als graaf, hertog of koning. De graaf van Holland, Floris V deed een paar vergeefse pogingen om West-Friesland te veroveren vanuit Alkmaar, Kennemerland, dus Holland. Tien jaar na die mislukkingen ging hij per schip bij Wijdenes aan land. Over de hoger gelegen landrug ging hij al brandschattend via Wognum, Wadway naar z'n einddoel Hoogwoud. Onder doodsbedreiging kwam hij achter de geheim gehouden plaats van de overblijfselen van zijn vader Willem ll, graaf van Holland en Rooms-koning van het Duitse Rijk. Deze Willem ll was gesneuveld in de strijd tegen de West-Friezen nabij Hoogwoud. Floris V concentreerde zich daarna op de definitieve bezetting van West-Friesland. Hij spon eind 13e eeuw een web van vijf dwangburchten rond West-Friesland. Om zijn soldaten onder te brengen waren stenen burchten nodig: dwangburchten, geen woonkastelen maar militaire kazernes. Het waren de Middelburg, de Nieuwburg, Radboud, Het Huys te Wijdenes en de Nuwendoorn.

Een West-Fries en Hollander in gevecht.
Een West-Fries en Hollander in gevecht.

Waarom bouwde Floris V de dwangburchten aan de Westfriese Omringdijk?
De militairen te paard waagden zich niet in het verraderlijke veenmoeras, waar je gemakkelijk in weg kon zakken als je de weg niet wist. Floris V verstevigde de dijk, want een bezetter heeft een goede infrastructuur nodig om zijn leger te verplaatsen. Vanaf de omringdijk kon hij de op hun vrijheid beluste West-Friezen goed in bedwang houden. De Nuwendoorn stond ook strategisch t.a.v. de vele schepen die hier via de rivier de Rekere naar Alkmaar voeren. De West-Friezen haatten de dwangburchten van de Hollandse overheerser. Ze zagen hun kans schoon hun vrijheid weer terug te winnen toen Floris V door z'n eigen edelen nabij z'n Muiderslot werd vermoord. Uiteindelijk in 1297 werd West-Friesland definitief verslagen in de grote bloedige veldtocht, de Slag bij Vronen (het huidige Sint Pancras). Het West-Friese leger bestond uit weerbare mannen van de vier Ambachten: Geestemerambacht, Drechterland, Hoogwouder Ambacht en de Schager en Niedorper Kogge. Je was weerbaar als jongen vanaf je twaalfde jaar. In die slag werd het West-Friese leger vernietigd en 4/5de van de mannen werd afgeslacht.

De klimop van vorig jaar.
De klimop van vorig jaar vorig jaar doet het.

Tekst en foto's Netty Zander

 


Hé, is dat Westfries?

615. Een paar van die echte brakken (rakkers, deugnieten) van schooljongens hadden m'n fiets opgeknapt. Ik gaf ze 'n bogie ('n pluimpje) en wat bokkeneuten (pinda's, sausjes). Ze gingen bloid (blij) op huis an (naar huis).

Klik hier voor meer Westfriese woorden en uitdrukkingen.


© 1924-2020 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.