Westfries Genootschap
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Reiscommissie Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

 

Facebook

Westfries Genootschap » Vierkant » 2014 » Nummer 3 » Pagina 4-9

Verenigingsnieuws

Geslaagde Midzomeravondwandeling in Twisk

Het Westfries Genootschap en de gidsengroep Twisk van het Nut hielden in samenwerking met de vereniging In 't Pak op vrijdag 20 juni een Midzomeravondwandeling in het monumentale dorp Twisk.
De bezoekers werden met koffie en thee ontvangen in de kerk van de Protestantse Gemeente Thomas (de voormalige hervormde kerk). Jan Smit, voorzitter van het Westfries Genootschap, opende de avond met een korte toespraak in het Westfries. Hierna vertelde Gerian Helder-Dekker een aantal wetenswaardigheden over de klederdracht die door de echtparen Korver en Bloem getoond werd. Vervolgens kreeg Menno Jansma het woord. Hij vertelde over de tradities rond midzomernacht. Onder leiding van de gidsen vertrokken zeven groepen bezoekers van elk ongeveer elf personen voor een wandeling langs zeven prachtige locaties. Bij de voormalige pastorie en vijf boerderijen vertelden leden van In 't Pak over de klederdracht die zij droegen. Bijzonder was de aanwezigheid van vier in passende kledij gestoken kinderen. In de doopsgezinde kerk, de Vermaning, zat ook een aantal ‘kerkgangers’ in klederdracht. De bezoekers werden hier verwelkomd door Ina Broekhuizen. Vervolgens zongen de aanwezigen onder orgelbegeleiding drie kerkliederen met een Westfriese tekst.
Deze goed geslaagde avond werd besloten met een gezellig samenzijn in de kerk van de Protestantse Gemeente Thomas met een hapje en een drankje.

Deze hoepelende jongen doet oude tijden herleven.
Deze hoepelende jongen doet oude tijden herleven. (foto Marijke Smit)

Stichting Projector

Bert Kölker, lid van de werkgroep Inventarisatie/Documentatie van Stichting Projector, is ruim een jaar bezig geweest om de foto's verschenen in de jaarboeken van het Westfries Genootschap en de foto's afgedrukt in de 18-delige Stolphoevereeks, in twee registers te rubriceren en te inventariseren. Met als doel de toegang en daarmee het gebruik van de foto's te vergroten. Daartoe heeft Bert de foto's ingedeeld in een groot aantal rubrieken. Zo is er een rubriek persoons- en familieportretten die ruim dertig pagina's namen bevat van personen die ooit met een foto in een van de jaarboeken van het Westfries Genootschap zijn afgebeeld. Andere rubrieken zijn landschapsschoon in Westfriesland, bedrijven, muziek, toneel-, dans- en cabaretgroepen en nog veel meer. Een bijzondere rubriek is koninklijk familie en voorgangers, in verband met bezoek aan Westfriesland.
Binnenkort zal Bert officieel de digitale bestanden aan Stichting Projector overhandigen. In het volgende Vierkant komen we hier op terug.
Stichting Projector heeft van het bestuur van het Westfries Genootschap de eervolle opdracht gekregen om de veranderingen in het Westfriese landschap ten gevolge van de herconstructie van de Westfrisiaweg op film en foto vast te leggen. Zie verder hierover in dit blad de rubriek Aan de Keukentafel.

Namens Stichting Projector, Jaap Raat

Effies klesse in 't Westfries

Wie praat 'r opheden nag Westfries? Oôs dialect raakt al meer onder 't peerd z'n buk en dat is bar noôslek. Somwoilen hoor je nag wel de klank, maar krek de uitdrukkings en gezegdes die oôs Westfries zô ampart make hoor je al minder Begroôt jou dat ok? Meskien is den 't praatgroepie ‘Effies klesse in 't Westfries’ wat voor jou. Ien keer in de week met 'n groepie, bai een koppie en een koekie, klesse en nei mekaar luistere. Dut onder loiding van twei mense van Creatief Westfries.
In oktober gane we weer beginne en we klesse den 8 kere.
D'r is al een paar jaar een groepie an de gang, maar d'r kenne altoid mense bai. We komme bai mekaar in 't Timmermansgildehuis, achter Dal 3 in Hoorn. D'r benne gien koste an verbonden.
Je kenne je opgeve bai Dilly Koetsier, Essenlaan 4 in Hoogkarspel.
Wul je belle: 0228-561712. En maile ken ok: bonsol@quicknet.nl.

Diny Kreuk-Breed, bestuurslid Creatief Westfries

Eerste jaarboek Westfries Genootschap 2014 voor Piet Blankendaal

Op zaterdagochtend 28 juni is in het cafetaria van het Van Blanckendaell Park in Tuitjenhorn het eerste jaarboek West-Friesland Oud & Nieuw 2014 overhandigd aan de heer Piet Blankendaal. In het jaarboek staat een artikel over hem, geschreven door Peter Smit, getiteld De baas van ‘de mooiste koelkast van Europa’.
Na de opening door Jan Smit, voorzitter van het Westfries Genootschap, vertelde de heer Blankendaal het een en ander over het ontstaan van het park. In het park zijn 750 dieren te bewonderen. Jaarlijks komen er ongeveer 100.000 bezoekers.
Liesbeth Wever en Ans Klomp lazen hun bijdragen aan het dialectdeel van het jaarboek voor.
Na de uitreiking van het eerste jaarboek vroeg de voorzitter Volkert Nobel naar voren te komen. Dit vanwege zijn afscheid als lid van de redactiecommissie voor het jaarboek. Hij heeft vanaf 1971 in deze commissie gezeten. De voorzitter bedankte hem voor zijn grote inzet als lid en secretaris van de redactiecommissie en als schrijver van veel artikelen. Uit handen van penningmeester Peter Koopman kreeg Volkert Nobel een ruiker bloemen. Ed Dekker bedankte hem namens de leden van de redactiecommissie voor de plezierige samenwerking en zijn inzet. Hierna blikte het scheidende redactielid terug op al die jaren die hij betrokken is geweest bij de totstandkoming van de jaarboeken.
De voorzitter bedankte de redactiecommissie voor haar werk en sloot het officiële gedeelte van de goed bezochte en geslaagde bijeenkomst af.
Na afloop mochten de aanwezigen een kijkje nemen in het Museum Historisch Harenkarspel en in het dierenpark. Zowel het museum als het park vielen bij velen in de smaak.

Voorzitter Jan Smit overhandigt het eerste jaarboek aan Piet Blankendaal.
Voorzitter Jan Smit overhandigt het eerste jaarboek aan Piet Blankendaal. (foto Marijke Smit)

Stichting De Westfriese Molens

De Waarlandsmolen te Waarland: gerestaureerd en nu museummolen
Na ruim twee jaar is de restauratie van de Waarlandsmolen te Waarland met succes afgesloten.
Het is tot nu toe de oudst bekende houten molen van ons land (1531). Dit kwam na dendrochronologisch onderzoek (dit is onderzoek naar de groeiringen van het hout) aan het licht.
De molen heeft een zeer oud en nog vrijwel origineel interieur uit 1853. In dat jaar werd de molen vervijzeld, dat wil zeggen dat het scheprad uit de molen werd gehaald en vervangen door een vijzel. Een scheprad met het daarbij behorende waterwiel neemt de helft van de benedenruimte in omdat beide half boven de vloer uitsteken, terwijl een vijzel in het hart van de molen onder de vloer opgesteld wordt en van daar uit in het water steekt. Dat betekent dat de molen nog eens zoveel oppervlak als woonruimte erbij krijgt en het ligt dus in de rede, dat het interieur in genoemd jaar is verbouwd waarbij een tweede kamer werd gerealiseerd. Het polderbestuur richtte de kamer voor zichzelf in als vergaderruimte.

Nieuwe fundering
Voor we echter aan de restauratie van het interieur konden beginnen, diende de molen voorzien te worden van een nieuwe fundering. Daaraan werd in november 2012 begonnen, maar een herberekening en noodzakelijke wijziging in de oorspronkelijk gedachte constructie en de strenge winter, legden het werk tot het voorjaar van 2013 al gauw stil.
Na de fundering volgde het interieur, waarvoor in de werkplaats al de nodige voorbereidingen waren getroffen.
In de loop van die ruim anderhalve eeuw was er weinig aan het interieur veranderd. Toen de laatste bewoonster, Agie Bakkum, vertrok naar een verzorgingshuis, kwamen we voor de keuze te staan het interieur (met respect voor het verleden) aan te passen aan de moderne tijd of er iets anders mee te doen.
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed berichtte ons het zeer op prijs te stellen als het interieur bewaard zou blijven zoals het overgeleverd was en ook de Stichting Molenhuijs Waarland zou erg blij zijn, als de molen onderdeel van haar museum zou kunnen worden. Aldus werd besloten, ondanks dat het bestuur van de Stichting De Westfriese Molens zich realiseerde dat zij voor de toekomst geen huurinkomsten meer uit deze molen zou kunnen halen.

Forse subsidie
Geldelijk was een en ander alleen mogelijk met forse overheidssteun en die werd heel toevallig rond die tijd geboden door een eenmalige regeling in de vorm van subsidie voor monumenten die van bestemming veranderden. Dat was hier het geval: van woning naar interieurmuseum.
Uiteraard was er in de loop der jaren in beperkte mate wel wat veranderd van binnen, en om een allegaartje te voorkomen, werd na rijp beraad besloten de toestand van de jaren 1920 weer terug te brengen. Dit zou het minst ingrijpend zijn, ervan uitgaande dat men een harmonisch interieur aan de bezoeker wil tonen. Tevens waren alle partijen het erover eens, dat het een doorleefd interieur moest blijven.
Kleuronderzoek wees uit dat in die jaren de woonkamer roodbruin geschilderd was en de restauratieschilders hebben de later aangebrachte verflagen zeer zorgvuldig verwijderd en daarna het roodbruin bijgewerkt waar nodig. Een monnikenwerk!
Het monumentenbeleid is er tegenwoordig op gericht bouwsporen zoveel mogelijk te handhaven, tenzij ze erg storend zijn. Nu waren beide kamers voorzien van schilderskarton tussen de balken, maar in de woonkamer was dit door vocht zo aangetast dat daar de oude zoldering teruggebracht is. De toen in het zicht komende zoldering, bestaande uit kraaldeeltjes in drie verschillende uitvoeringen en duidelijk tweedehands aangebracht om nooit in het zicht te komen, werd vervangen door een nieuwe in originele stijl. In de polderkamer is het schilderskarton behouden gebleven. Ook aan het schilderwerk in deze laatste kamer behoefde weinig te gebeuren. Van de bedstedes werden de hartjes in de woonkamer opengemaakt, die in de polderkamer bleven dicht.

Handgesmede haakjes
Zo is een interieurmuseum ontstaan met nog diverse bouwsporen uit andere tijden zonder dat dit afbreuk doet aan de algehele beleving. De beide kamers zijn ingericht met meubels, deels nog van de laatste bewoonster (voor zover passend in de beoogde tijd) en deels aangevuld met schenkingen en enkele aankopen (onder andere een radio uit die tijd).
Aan de detaillering is heel veel aandacht besteed. Enkele voorbeelden: hand- in plaats van machinegeschaafde planken, oude schakelaars voor het licht (echt oude: nog in de doos en nooit gebruikt, maar wel goedgekeurd na zoveel jaren!), handgesmede haakjes, naar oud patroon vervaardigde bedsteegordijntjes en raamvalletjes, enzovoort.
De Stichting Molenhuijs Waarland heeft een collectie oude voorwerpen die op de eerste zolder systematisch aan het publiek worden getoond.
De restauratie werd afgesloten met een feestelijke opening op woensdag 28 mei. De opening geschiedde in tweeën: Siem Jaspers uit Hoogwoud, een der laatste bestuurders van het oude waterschap Slootwaard, opende de deur van de molen. De gevelsteen met in het kort de restauratie erop vermeld, werd onthuld door Piet Roele, oud-voorzitter van de Stichting De Westfriese Molens. Het geheel werd vooraf gegaan door een gezellig samenzijn in De Boereplaats en afgesloten met een bezoek aan het ernaast gelegen museum Het Molenhuijs, ingericht in de oude veestalling van de molenaars van vroeger.

Bart Slooten, voorzitter-secretaris van Stichting De Westfriese Molens


(foto Stichting de Westfriese Molens)

Volkert Nobel stopt bij de redactiecommissie

Het Westfries Genootschap heeft in Tuitjenhorn bij de presentatie van het Jaarboek 2014 afscheid genomen van Volkert J. Nobel als lid van de redactiecommissie. Volkert heeft zich liefst 43 jaar ingezet voor de ‘Bundel’. Hij coördineerde, stimuleerde en redigeerde. Ook schreef hij. Tot en met dit jaar staat de teller op 78 artikelen!
Volkert Jacob Nobel, boerenzoon uit Bobeldijk, versterkte in 1971 ‘de commissie van redactie voor het jaarboek van het Historisch Genootschap Oud West-Friesland’. Vijf jaar eerder, in 1966, was hij toegetreden tot de commissie Stolphoevereeks. Het eerste artikel van zijn hand verscheen in het jaarboek van 1969, getiteld Schagen, gewoon een gezellige plaats met een eigen karakter.
Samen met Bert Kölker zorgde Volkert voor jong bloed in de commissie. Bert zit nog steeds in de redactiecommissie. De andere leden van toen waren P. van Kampen uit Middenmeer, C. Maats uit Utrecht, R. Goettsch uit Schoorl, J. Pannekeet uit Alkmaar, drs. H.P. Schmitz uit Hoorn en drs. M. de Weerd uit Hoorn.

Als journalist besefte Volkert terdege het belang van vastlegging. Zijn hele arbeidzame leven werkte hij in de dagbladjournalistiek als provincie- en landbouwredacteur van de Verenigde Noordhollandse Dagbladen te Alkmaar. Twintig jaar (1974-1994) was hij voorzitter van het Westfries Genootschap. In 2000 werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.
Uit diverse activiteiten sprak – én spreekt – zijn betrokkenheid met Westfriesland. Zijn artikel ‘Noordhollands zuivelhistorie’ uit 1972 bevat een belangwekkend overzicht. Volkert inventariseerde daarin 83 melkverwerkende bedrijven, soms bescheiden van omvang, die ooit in het gebied binnen de Westfriese Omringdijk actief waren.
Als het nodig was, wees hij op zorgelijke ontwikkelingen. Zoals in een uitgebreid artikel over de versterking van de Omringdijk tussen Enkhuizen en Hoorn (2011). Magnifiek is zijn productie in het Jaarboek 2014 over de bezoeken van de Oranjes aan Westfriesland in de periode 1572-2013.

Volkert stopt als lid van de redactiecommissie. Gelukkig niet als auteur. Daarin wordt hij volledig gesteund door zijn vrouw Maatje Zilver. Volkert, tot zover hartelijk dank. Voor alles!

Namens de redactiecommissie, Ed Dekker

Een mooie tijd!
Een mooie tijd! (foto Marijke Smit)

Quadrille ofwel ‘ketrielese’, een oud kaartspel

Wie speelt dit kaartspel nog? Ik leerde het van mijn vader. Met vier Westfriezen die nu in de buurt van Oudorp wonen, speel ik het wekelijks. Ook mijn broer heeft een rondje met mensen uit Zandwerven, Wognum, De Weere en Wogmeer. Er bestaat ook nog een viertal in De Weere.
Waar wordt dit kaartspel nog gespeeld in Westfriesland? Wie kent het spel nog? Wordt het ook gespeeld buiten Westfriesland? Wie kan mij hierover inlichten? Telefoon: 0224-751010, e-mail: henkennelliekok@quicknet.nl. Ik wil er een artikel over schrijven voor het Jaarboek van het Westfries Genootschap.
Ter informatie: je speelt het spel met vier personen, elk krijgt 10 kaarten en er zijn twee stockbladen. Schoppen- en klaveraas zijn (bijna) altijd troef.

Henk Kok, lid redactie Jaarboek Westfries Genootschap

Nieuw seizoen Kap en Dek

Tijdens de Westfriezendag van 6 september presenteerde de commissie Kap en Dek het boekje Pikt en Dreven. Het is een bewerkte heruitgave van een boekje dat in 1991 werd samengesteld door drie oud-leden van de werkgroep Historisch Textiel te weten: Marianne Havermans-Dikstaal, Sieuw Steenis-Blokker en Simon Honig. Door hun vastlegging ontstond toen een goed en beknopt naslagwerk. De commissie Kap en Dek besloot in haar jubileumjaar 2013 tot een bewerkte heruitgave van dit waardevolle boekje. Teksten zijn aangepast en kleurenfoto's toegevoegd. Het geheel is op glanzend papier gedrukt, genaaid en gebonden en voorzien van een stevige kaft. Met gepaste trots bevelen wij het u van harte aan. Het is te koop bij het Westfries Genootschap en in de boekhandel. U kunt het boekje ook rechtstreeks bij de commissie Kap en Dek bestellen via kap-endek@quicknet.nl.

De commissie Kap en Dek organiseert al enige jaren Schatten uit de kast. Deskundigen op het gebied van textiel, merklappen, goud en zilver, schilderijen en diggelen vertellen over herkomst en ouderdom van meegebrachte schatten. Dit jaar besloot de commissie deze taxatiemiddag in combinatie met een brocantemarkt in de protestantse kerk van Wognum op 21 september te houden. Naast de verkoop van brocante, antiek en curiosa waren er demonstraties van kantklossen, knipselkunst en het verwerken van sieraden. Ook het Westfries Genootschap en Historische Stichting De Cromme Leeck presenteerden zich.
In september zijn de kostuum- en kappencursussen weer gestart onder leiding van Barbara Donker (kap naaien) en Dirkje Snijders (kostuum naaien).
Bij voldoende interesse start in februari/maart 2015 een basiscursus naaien. De cursisten leren met een naaimachine omgaan, krijgen inzicht in een patroon en kunnen beginnen met een eenvoudig kledingstuk.
Ook een kostuumavond over modedracht uit een bepaalde periode en een sieradencursus zit in de planning.
Zoals gebruikelijk vindt op de eerste zaterdag van februari de veiling en kostuumshow plaats in Café De Ridder te Berkhout. Voor het inbrengen van spullen kunt u contact opnemen met Lies Smit, telefoon 0229-571909 of een mail sturen aan kap-en-dek@quicknet.nl. Bij geen gehoor kunt u contact opnemen met Trudy Schouwe, telefoon 0229-573151.
Voor meer informatie over alle genoemde activiteiten kunt u de website van het genootschap raadplegen: www.westfriesgenootschap.nl onder het kopje Kap en Dek.

 


© 1924-2019 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.

Westfrieslanddag 2019