Westfries Genootschap
Westfries Genootschap Archivering Bouwhistorie Creatief Westfries Geschiedschrijving Kap en Dek Landelijk Schoon

Monumentale Kerken Projector Reiscommissie Textieloverleg Vrienden Westfries Museum Westfriese Families Westfriese Molens

 

Facebook

Westfries Genootschap » Vierkant » 2019 » Nummer 2 » Pagina 18

Spullen in Westfriesland

Karin Wester, oud-medewerker van het Westfries Museum, bespreekt een voorwerp uit Westfriesland

Nogmaals huisraad

In het vorige Vierkant werd een centsprent besproken met afbeeldingen van huisraad uit de negentiende eeuw. De meeste voorwerpen op deze prent zijn ons nog wel bekend, op een paar uitzonderingen na. De doofpot als gebruiksvoorwerp kennen we niet meer, maar we stoppen nog steeds het nodige in de doofpot. Oorspronkelijk werd hij gebruikt voor het bewaren van nog niet helemaal opgebrande brandstof uit de open haard, om 's nachts rustig te kunnen slapen, zonder angst voor brand. Maar wie weet nog wat een ‘vuurwagen’ of een ‘brasier portatief’ is? Volgens het woordenboek van Van Dale is een vuurwagen een draagbare oven. Op internet zijn enkele foto's van een dergelijke antieke oven te vinden onder de Engelse naam portable brazier.
De zoekterm vuurwagen levert geen enkel resultaat op. En dan de ‘salaateemer’, waarvoor zou die gebruikt zijn? Het voorwerp zelf is ook in miniatuur bewaard gebleven, van zilver en van blik. In blik als onderdeel van de inventaris van enkele Hollandse poppenkeukens uit de negentiende eeuw. Van deze miniaturen wordt gedacht dat het visemmers zijn. De net op de markt gekochte, nog natte, vis zou op deze manier kunnen uitlekken. Voor andere aankopen op de markt werd immers ook een emmer meegenomen, een ‘markteemer’ of marktemmer. Maar waarom zou de bijna gesloten emmer met gaatjes dan een salaateemer genoemd worden? Misschien heeft iemand hem nog in een keukenkastje staan, de slacentrifuge van Tupperware?
De salaateemer heeft dezelfde functie als de slacentrifuge, het van water ontdoen van gewassen sla, door hard ronddraaien of slingeren. Hoe lang zal het duren voor men niet meer weet waarvoor de voorwerpen die wij nu dagelijks gebruiken, gediend hebben?

Karin Wester

Groene miniatuur visemmer - dit is een sla-emmer.
Groene miniatuur visemmer - dit is een sla-emmer. Vervaardigingsdatum 1900-1950 (mogelijk voor 1900). Tonvormige emmer met gaten en opstaande hengsel. Groen geverfd aan buitenzijde. (foto Museum Rotterdam)

Andere afleveringen van 'Spullen in Westfriesland':
'14/2 | '15/1 | '15/2 | '15/3 | '16/1 | '16/2 | '16/3 | '17/1 | '17/2 | '17/3 | '18/1 | '18/2 | '18/3 | '19/1

 


© 1924-2019 Westfries Genootschap - Contact - Sitemap - Privacyverklaring

West-Friesland, een streek met karakter binnen de Omringdijk.

Westfrieslanddag 2019