Op dinsdag 17 juni promoveerde ons bestuurslid van de Commissie Geschiedschrijving van het Westfries Genootschap, Herman Lambooij aan de Universiteit Leiden op het proefschrift

Sibrandus Leo en zijn abtenkronieken (1575)
van de Friese Premonstatenzerkloosters Lidlum en Mariëngaarde
een nadere studie, editie en vertaling

De openbare verdediging vond plaats in het tijdelijk auditorium de Lokhorstkerk te Leiden. Het was een sfeervolle plechtigheid met vele belangstellende familieleden en Westfriezen uit Schagen en omgeving. "Kandidaat" Herman werd stevig aan de tand gevoeld door de heren en dames professoren maar Herman pareerde de vragen met gemak. Nog niet alle vragen waren gesteld, maar het onvermijdelijke "hora est" maakte een einde aan de examinering. Na een kortstondig beraad kon Herman de doctorsbul in ontvangst nemen, daarbij oogstte Herman veel lof voor deze diepgaande studie. Na afloop was er een receptie in de Oranjerie van de Hortus Botanicus. Daar nam de kersverse "doctor" de vele felicitaties in ontvangst. De zon scheen volop, zodat velen met een hapje en drankje op het terras konden nagenieten.

De Commissie Geschiedschrijving vond het van belang om zowel een korte samenvatting als de stellingen van Herman bij het proefschrift op de website te plaatsen. Met name Stelling 11, 12 en 13 is ons, als Regionaal Historische Vereniging, uit het hart gegrepen.

Na de verdediging van zijn proefschrift is het wachten op de uitslag. De paranimfen Peter Lambooij (links) en Willem Messchaert zorgen voor een ontspannen wachttijd. (foto: Netty Zander).

Jaap Raat, voorzitter Commissie Geschiedschrijving van het Westfries Genootschap

Westfrieslandprijs voor Agrarische Natuur Vereniging

De Westfriezendag, gehouden op 6 september, werd een geslaagde dag. Bijna driehonderd leden woonden de jaarvergadering bij en lunchten in schouwburg Het Park. Tijdens de lunch hield de Hoornse burgemeester O. van Veldhuizen een korte toespraak en hij overhandigde aan Ina Broekhuizen een cadeau: een nagelnieuw exemplaar van de West-Friese vlag!

De Vereniging Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer West-Friesland kreeg de Westfrieslandprijs 2008. De prijs, die bestaat uit een bedrag van 1500 euro en een oorkonde, werd uitgereikt tijdens de jaarvergadering. Met het toekennen van de prijs sprak het genootschapsbestuur haar waardering uit voor de activiteiten van de Vereniging Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANV). Die activiteiten variëren van weidevogelbeheer en aanplant van hoogstamfruitbomen tot ontwikkeling van natuurvriendelijke oevers. Nieuwste actie is de instelling van het gruttofonds, dat als doel heeft de grutto (meer) te laten nestelen in deze regio. ANV-voorzitter Koos Groot uit Hauwert kreeg de prijs uit handen van Ina Broekhuizen, voorzitter van het Westfries Genootschap. De Westfrieslandprijs werd voor de dertigste keer uitgereikt. Voor het eerst gebeurde dat in 1979, die prijs ging naar dialectdeskundige Jan Pannekeet. Sindsdien hebben vele instellingen en particulieren de prijs ontvangen. Alle hebben gemeen dat zij zich inzetten voor cultuurbehoud, historisch besef en het ontwikkelen van initiatieven die passen bij de doelstellingen van het genootschap.

Omringdijk
De jaarvergadering en het programma eromheen stonden in het teken van de Westfriese Omringdijk, die dit jaar een kwart eeuw provinciaal monument is. Sascha Baggerman, gedeputeerde van onder meer cultuur en welzijn, opende de vergadering. Zij vertelde over de provinciale plannen met de Omringdijk. Die betreffen niet alleen versterking en ontwikkeling, maar er wordt ook gekeken naar de culturele mogelijkheden van de dijk. Wellicht zal de Karavaan in 2009 de Omringdijk als locatie kiezen.
Voorzitter Ina Broekhuizen stipte in haar openingstoespraak een aantal gebeurtenissen uit het afgelopen jaar aan, maar ze keek ook vooral vooruit naar 2009. Dan viert het genootschap het 85-jarig bestaan met tal van activiteiten, waaronder de uitgave van een kalender en een tweetal boeken en de opvoering van een West-Fries toneelstuk (zie de openingstoespraak op deze site).

Na de vergadering droegen leerlingen van basisschool Het Koggeschip uit Medemblik zelfgeschreven daiku’s voor. Willem Messchaert, medewerker van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, hield een inleiding over de historie van de Omringdijk, onder de titel ‘De Westfriese Omringdijk, een oude dame om van te houden’. De Westfriese Deurloupers- Sjaak Bos, Kees kraakman en Jan Steltenpool- zorgden voor een muzikale afsluiting van de ochtend. Zij zongen onder andere het lied ‘De groene guirlande’, een ode aan de dijk. Na de lunch waaierden de leden uit. Excursies naar Obdam, Wognum, Twisk, Edam en Wieringen stonden op het programma. Uiteraard was er ook een excursie die over de Omringdijk voerde.
Aan het diner namen ruim negentig personen deel. Ceremoniemeester Joop Schouten kondigde de optredens aan van Marijke en Jan Smit, Bregtje Buishand en Joop van Diepen. Zij brachten humoristische en ontroerende verhalen, rijmen en liedjes in het West-Fries. Rond negen uur eindigde de succesvolle Westfriezendag 2008.

Foto 1: Gedeputeerde Sascha Baggerman sprak de vergadering toe. Hier wordt ze bedankt door Ina Broekhuizen.
Foto 2: Bestuurslid Joop van Diepen wordt gehuldigd vanwege het feit dat hij 35 jaar bestuurslid is.
Foto 3: Uitreiking oorkonde Westfrieslandprijs 2008 aan bestuursleden ANV: Koos Groot, Mattie Knijn en Abel van der Velde.

Foto 1: Koos Groot, Mattie Knijn en Abel van de Velde met oorkonde en cheque.
Foto 2: Netty Zander met twee leerlingen die daiku's voordroegen.
Foto 3: Willem Messchaert hield een interessante lezing over de Omringdijk.
(foto's Ed Dekker)

Onderstaande foto's zijn ook gemaakt op de Westfriezendag.

Foto 1: De bus van Alpha Tours.
Foto 2 en 3: Doopsgezinde vermaning in Twisk.

Foto 1: De nieuwe vlag.
Foto 2: Bezoek aan Wieringen.

In het kader van het jaar van het Religieus Erfgoed is een werkgroep van Projector drie dagen op pad gegaan om kerken op het platteland van West-Friesland te fotograferen. Het was de bedoeling om de kerk te fotograferen in zijn landelijke omgeving. Op de manier zoals Cornelis Pronk anno 1730 kerken en dorpjes tekende.
Cornelis Pronk trok in de zomer rond 1730 vanuit Amsterdam naar West-Friesland en maakte fraaie pentekeningen van dorpsgezichten. In de wintertijd kleurde hij ze dan in en verkocht ze het volgend jaar als hij weer in West-Friesland kwam.
Van de honderden genomen foto's heeft de werkgroep een selectie van zestig stuks gemaakt. Van Cornelis Pronk zijn ook een aantal afdrukken gemaakt van dorpsgezichten om vroeger en nu te kunnen vergelijken. 

Onderstaande foto's zijn gemaakt tijdens de Monumentendag op zaterdag 13 september. 180 belangstellenden bezochten ons Timmermansgildehuis.

Foto 1: Ontvangst door twee enthousiaste jongens die de bezoekers naar het Timmermansgildehuis lokken.
Foto 2: Drukte in de vergaderruimte.
Foto 3: Gerianne Helder geeft uitleg.

De kap trekt veel bekijks.

De eerste middag ‘Verhalen van West-Friesland’, die gehouden werd in Wadway op zondag 12 oktober, trok ongeveer negentig belangstellenden. Een goed bezette zaal dus in het gastvrije café de Vriendschap.
De aanwezigen luisterden geboeid naar een keur aan verhalen: eigen ervaringen met stamboomonderzoek, sagen en legenden, een spookverhaal, herinneringen en verhalen met een historisch tintje.
Enkele verhalen waren in het West-Friese dialect. Tussen de vertellingen en voordrachten door speelde Anja Zander vrolijke melodieën op haar accordeon.

Foto 1: Veel belangstelling voor de verhalenmiddag in Wadway.
Foto 2: Muzikale omlijsting door Anja Zander.

DOOR ADAM LANDMAN

SCHAGEN - Het is de Week van de Geschiedenis. Voor het Westfries Genootschap een mooie gelegenheid om hierop in te haken. Wat is er mooier dan met verhalen uit West-Friesland gehoor te geven aan het thema van de week: Verhalen van Nederland. De verhalen over de geschiedenis van mensen en gebeurtenissen uit je eigen gebied zijn natuurlijk het meest aansprekend. In het Nieuwe Slot in Schagen traden zondagmiddag een aantal vertellers aan en de publieke belangstelling was enorm.

Het Nieuwe Slot was al gauw vol, maar het plein daarvoor ook nog. En weer bleek dat er veel mogelijk is bij de Schager horeca rond de markt. Waarop Peetoom de zaak opende en er zodoende op twee plaatsen kon werden geluisterd. Daardoor werd de geplande afwisseling in het programma noodgedwongen wat geweld aangedaan.

Zo werden in het Slot eerst de verhalen verteld over geschiedkundige feiten. Klaas Bant over zijn stamboomonderzoek in de familie Smeuïge gegevens over een terechtstelling in Winkel en over het zwarte schaap van de familie, Isack Band. Hans van Kampen vertelde over het beeld van St. Joris en de draak op de kerk van Spierdijk. Over de boer die zichzelf door hard werken zich zelf wist op te werken tot een aanzienlijk man met het devies: geld en mest heeft een boer nooit te veel. Vooral de opbouw van die verhalen, geïllustreerd met beelden op een beamer, maakten dat het publiek zeer geïnteresseerd bleef. Als je de feiten uit de geschiedenis van deze streek met de West-Friese inslag gaat benaderen volgt er als vanzelf vaak een nuchtere beschouwing die de toehoorders doet glimlachen of in schateren uit doet barsten.

Deze verhalen werden eerst bij Peetoom verteld. Elly Druif over de opgraving van twee skeletten uit ca. 2000 voor Christus. De mensen hadden geen zoetigheid dus ze hadden nog een gebit zonder gaatjes. Het lied over een eigenzinnige boer bij Oostwoud die zelf een watermolen bouwde. Een ijzingwekkend horrorverhaal van Jan Pannekeet, verteld door Anita Vis. Henk Kok verhaalde over een jongeman op vrijersvoeten die in plaats van zijn geliefde met twee handen te omvatten een geintje dacht uit te halen met schrikdraad. En zijn kostelijke voordracht van de geschiedenis van Alida Adel, een gedicht van Jannie Ham-Dekker. Anja Zander zorgde waar nodig voor de begeleiding op accordeon en intermezzo’s.

Ina Slot en Joop Schouten die de organisatie in goede banen probeerden te leiden konden tevreden zijn. Het Peetoom-personeel werkte mee door fluisteren z’n werk te doen, zelfs de koffiemachine leek wel wat zachter te malen.

Bron: DE SCHAGER COURANT VAN 20 OKTOBER 2008.

Klaas Bant geeft uitleg over zijn stamboomonderzoek.

Op maandag 3 november was er Rondje Cultuur in Enkhuizen. In de vergaderruimte van de Westerkerk ontving het genootschap vier groepen leerlingen van de RSG Enkhuizen. Hieronder is te zien hoe ze werken aan hun eigen kwartierstaat.

Op zondagmiddag 9 november werd de bijeenkomst voor nieuwe leden gehouden in café Igesz in Schagen. Na de vertoning van de dvd Kijk op West-Friesland opende Ina Broekhuizen de middag. Zij informeerde eerst bij enkele nieuwe leden naar hun motieven om lid van het genootschap te worden. De belangrijkste reden bleek de behoefte aan kennis en informatie over allerlei aspecten van de historie.
Vervolgens schetste zij de doelstelling van de vereniging en ze ging in op de jaarlijkse activiteiten en de plannen voor 2009. Daarna was het woord aan de vertegenwoordigers van de stichtingen en commissies. Zij vertelden over doelstelling en activiteiten. In de pauze was er gelegenheid om vragen te stellen en het informatiemateriaal te bekijken.
Als afsluiting werd het Westfrieslandspel gespeeld onder leiding van Gerda Wester. Een informatief uur, waarin weer heel wat geleerd werd over deze streek. Rond half vijf werd de middag afgesloten.

Foto 1: Barbara Donker en Hans van Kampen vertegenwoordigden in kostuum de commissie Kap en Dek.
Foto 2: Jaap Raat vertelt over de activiteiten van de commissie Geschiedschrijving.

Streekmiddag over de bol en de dijk
Een volle zaal in de Halve maan in Bovenkarspel tijdens de najaarsstreekmiddag op zaterdag 1 november. Na het welkomstwoord van voorzitter Ina Broekhuizen reikte Mieke Peetoom-Slooves, voorzitter van de stichting Landelijk Schoon, een schouderklopje uit aan Dick de Waal. De Waal is zeer betrokken bij de Zuiderdijk. Hij onderzoekt de historie van die dijk en legt die vast, maar hij maakt zich houdt ook de vinger aan de pols bij de huidige dijkversterking. Dirk Ligthart, geboren en getogen in Bovenkarspel, vertelde op een boeiende en onderhoudende manier over de geschiedenis van zijn dorp. Daarna ging Maarten Timmer in op de historie van de bloembol. Vervolgens vertelden Eric Lamers en Alex Buis over de huidige werkwijze van het CNB en de moderne broeierij.
Na de pauze trad de schrijversgroep Hoogkarspel op. Bregt Buishand, Cor Meurs, Dilly Koetsier, Nel Vlaar en Fien Keesman brachten mooie verhalen en rijmen ten gehore. Een groot deel daarvan had de Omringdijk tot onderwerp. Anja Zander zorgde voor de pianobegeleiding. Een succesvol optreden!

Foto 1: Dirk Ligthart houdt een boeiend verhaal over de geschiedenis van Bovenkarspel.
Foto 2: Een beeld van de volle zaal in De Halve Maan.
Foto 3: Maarten Timmer vertelt over de historie van de bloembol.

Oktober, november 2008

De laatste tijd heeft het Westfries Genootschap op uitnodiging meegedaan met Rondje Cultuur. Dit houdt in dat leerlingen uit de derde klassen van het voortgezet onderwijs verschillende kunst- en erfgoedorganisaties bezoeken. In Stedebroec, Enkhuizen en Hoorn presenteerde het Westfries Genootschap zich en vertelde over de cultuurhistorie van West-Friesland. Over het ontstaan en ontwikkeling van het landschap, dialect, kwartierstaat.
Bij menigeen viel de muziek van ‘Oôs Joôs’ bij binnenkomst in de smaak. Als afsluiting hielden we een quiz.


Foto's 1 en 2: RSG Enkhuizen
Foto's 3 en 4: Clusius te Hoorn
Foto 5: De Dijk te Hoorn

(foto's Netty Zander)

Hieronder foto's van Rondje Cultuur Stedebroec van het Martinus College.

  

(foto's Netty Zander; Hoewel, ze staat er zelf op.....)