Een dorpsman, die Zwaagdijk-Oost ‘op de kaart zette’
Herman van Zwol werd 9 oktober 1897 geboren op Zwaagdijk-Oost en heeft veel voor dit dorp betekend. Herman zat in het verenigings- en organisatieleven en was een goede vertegenwoordiger en steunpilaar voor het hele dorp. Hij verbond niet alleen leden maar behartigde ook het algemeen belang.
Herman is opgegroeid op de boerderij van zijn ouders op de hoek van de Tolweg en leerde zo alles over het dagelijks leven. Na zijn lagereschooltijd hielp hij thuis mee. De land- en tuinbouw was fysiek zwaar en het was hard werken voor het hele gezin.
Herman van Zwol met fiets
Tuinder
Herman leerde Maria Hofland kennen, in 1921 trouwde hij met haar. De eerste jaren woonden ze nog op Zwaagdijk-Oost nr. 23 waar Herman het grootste deel van zijn bouwland achter het huis had. Zij kregen samen zeven kinderen.
Naast tuinder was hij beheerder van de Land- en Tuinbouw Bond Coöperatie. Je kon altijd bij hem terecht als je wat nodig had voor je bouwtje, van kunstmest tot een rodersschop. Dit werk deed hij heel goed en zo kwam het dat hij secretaris-penningmeester van de LTB werd en verantwoordelijk was voor het financieel beheer en de jaarverslagen. In 1933 werd Herman tot voorzitter benoemd. Hij bekleedde deze functie vijfentwintig jaar.
Na het overlijden van Maria in1940 trouwde Herman in 1949 met Mathilda Galema.
Herman was daarnaast ook lid van de vereniging Werkdadige Naastenliefde: een vereniging van zelfstandige tuinders die bij ziekte een beroep konden doen op de andere leden. Het was eigenlijk een soort ‘verzekering’ dat je geholpen werd, Mocht het gebeuren dat een lid zich niet aan zijn verplichting hield, dan werd de nalatige een extra werkbeurt opgelegd en bij herhaling werd je als lid geschrapt.
De Werkdadige Naastenliefde in 1933
Na 1945
In die tijd viel Zwaagdijk nog onder de gemeente Hoogkarspel en zo gebeurde het dat na de oorlog een tijdelijke gemeenteraad moest worden samengesteld. Herman kwam als tweede op de aanbevelingslijst te staan en werd daarop de volgende jaren keer op keer herkozen. Zeventien jaar lang heeft hij zich ingezet voor Zwaagdijk want dat was altijd een ondergeschoven kindje, volgens hem. Zo is er in de notulen van de jaren veertig en vijftig te lezen hoe Herman zich inzette voor verbetering van de straatverlichting en voor klompendistributie. Er was dringende behoefte aan klompen en werkschoenen, deze waren amper te krijgen.
Herman was een vriendelijke man, maar straalde wel gezag uit. Dit was te zien op zondag in de kerk waar hij in pak liep met een donkerrode sjerp waarop stond ‘Eerbied in Godshuis’. Hij was de ordebewaker in de kerk. Herman was een gelovig man en mede daardoor conservatief in zijn opvattingen. Zo wilde hij ook dat niet alleen bij de opening van de raadsvergadering maar ook aan het eind daarvan gebeden werd.
Geen ijsverkoop op zondagmorgen
Hij kreeg voor elkaar dat het verkopen van ijs op zondagmorgen verboden werd wegens klachten en bezwaren. Herman streed ook voor de jeugd en zette zijn punten in de raadsvergadering uiteen. Hij wilde dat er gekeken werd naar een wettelijke regeling voor het kleuteronderwijs, extra veiligheid in vorm van een voetpad voor de schoolgaande kinderen die dagelijks langs de openbare weg liepen. Na vele keren dit te hebben aangekaart in de raad kwam er uiteindelijk een wandelpad tot aan de Tolweg en werden de kosten door de gemeentes Wervershoof en Hoogkarspel gedeeld.
Verder was hij niet tevreden met het zevende en achtste schooljaar op de lagere school en zag liever vakonderwijs daarvoor in de plaats. Hij bracht dit ter sprake in de raadsvergadering. De de Land- en Tuinbouw Bond vroeg in 1949 een bijdrage voor de kosten van een tweejarig tuinbouwcursus, wat bedoeld was voor huur, verwarming en verlichting van het klaslokaal. Hij bracht ook het verzoek in om bouwgrond te kopen in Zwaagdijk waar nieuwe woningen gebouwd konden worden en de onbewoonbare woningen te vervangen. Het heeft enige tijd geduurd maar er kwam een akkoord van f 100.000, - voor tien woningwetwoningen.
Duizendpoot
In de jaren vijftig werd Herman lid van diverse commissies en ook o.a. rapporteur van de raadscommissie voor het nazien van de gemeentebegroting en -rekening. Vanaf de oprichting was hij lid van woningadvies en zelfs plaatsvervangend lid van de vleeskeuringsdienst. Ook zette hij zich in voor verschillende verenigingen zodat deze met een bijdrage in de kosten of subsidies van de gemeente weer verder konden zoals het aanleggen van sportvelden en een verenigingsgebouw. Herman heeft zelfs het kerkbestuur over kunnen halen hiervoor een lening af te sluiten. Hij hield alles nauwlettend in de gaten wat het het uitbreidingsplan betrof. Hij was uiteindelijk heel blij met de nieuwe lagere school en dat de oude school omgebouwd werd tot dorpshuis.
Herman krijgt de pauselijke onderscheiding ‘Pro Ecclesia en Pontifice’ opgespeld
Voor zijn vele verdiensten ontving Herman van Zwol de pauselijke onderscheiding’ Pro Ecclesia et Pontifice’. Na een langdurig ziekbed overleed hij op 28 september 1962.
Bronnen:
Petra Koomen, aangeleverd materiaal en foto’s met hulp van de familie Meester en Toon van Ophem
29e jaarboek Historische Vereniging “Den Swaegh Dyck”
Gegevens bewerkt door: Marga Besseling-Wester te Hem (2026)
