Koomen, Theo (1929-1984)

 

Veertig jaar na zijn overlijden komt de legendarische radioverslaggever Theo Koomen uit Wervershoof in 2024 terug in de publiciteit: het mediamuseum Beeld & Geluid in Hilversum heeft 43 banden met geluidsopnamen van zijn Tour de France-radioreportages gedigitaliseerd en beschikbaar gemaakt om te beluisteren. Die banden komen uit de verzameling van de – ooit Hoornse – visboer Klaas Tessel, overleden in 2023 en dan woonachtig in IJmuiden.

 

,,Die man verdient een eredoctoraat’’, schrijft journalist en columnist Nico Scheepmaker over Klaas Tessel in 1986 in zijn boek ‘Theo Koomen, een leven in woord en beeld’. Scheepmaker noemt de verzameling van Tessel ,,een historische daad van belang want dit is 225 uur verslaggeving die in geen enkel geluidsarchief te vinden is.’’

 

Sinds voorjaar 2024 kan dat dus wel en vele oudere wielerfanaten zullen de enthousiaste verslagen van Theo Koomen vast nog eens terug willen horen. Dat deed de radioverslaggever zelf ook wel, vertelt hij in 1983, een jaar voor zijn overlijden, in een kranteninterview. Hij heeft dan voor de twintigste keer op zijn kenmerkende overenthousiaste wijze verslag gedaan van de Tour de France. ,,Ja, ik kan me volkomen verliezen in die reportages vanaf de motor. Afstand nemen, dat doe ik niet. Relativeren, dat kan ik wel in mijn kist’’, aldus Theo Koomen, die een jaar later, op 5 april 1984, op 54-jarige leeftijd verongelukt door een auto-ongeval bij Schermerhorn. Hij is dan op weg naar zijn huis in Grootschermer na een radioklus: een voetbalwedstrijd tussen Twente en MVV in Enschede.

 

Kort na het overlijden van de radioverslaggever maakt de NOS al dankbaar gebruik van de verzameling van Klaas Tessel. De omroep selecteert fragmenten voor een dagelijkse quiz van in Radio Tour de France tijdens die wielerronde in 1984.

Theodorus Wilhelmus Koomen wordt op 20 mei 1929 geboren in het kinderrijke rooms-katholieke gezin van groenteboer Jacob Koomen en zijn vrouw Grietje Rinkel in Wervershoof. Er zijn meer dorpsgenoten met die achternaam en omdat vader Koomen ook een handel in turf heeft, wordt kleine Theo al snel Tee Turf genoemd. Aanvankelijk wil hij missiepater worden, gaat naar het seminarie, maar haalt het einddoel niet. Hij wordt ziek en belandt voor enkele jaren in een sanatorium.

 

Later in zijn leven zou hij in zijn boek ‘God bewaar me’ schrijven over zijn tijd in het seminarie, gecombineerd met felle kritiek op de katholieke kerk.

 

Maar Theo’s toekomst ligt op een ander terrein. Hij wordt leerling-journalist bij het Noordhollands Dagblad in Hoorn. Via De Dordtenaar als tussenstation keert hij als chef van de sportredactie terug op de redactie aan de Draafsingel. Zijn volgende werkplek wordt De Volkskrant. Theo, inmiddels in 1956 getrouwd met dorpsgenote Riet Langedijk, komt door zijn werk ook regelmatig in Hilversum en daar trekt de radiosportverslaggeving hem aan.

 

Met zijn enthousiaste verslagen van voetbal-, schaats- en vooral wielerwedstrijden – achter op de motor bij de Tour de France – raakt Theo Koomen al snel populair bij sportliefhebbers.

Na eerdere verhuizingen naar Naarden en de Betuwe gaan Theo en Riet in Grootschermer wonen. Terug richting Westfriesland. Theo daarover: ,,Zodra ik onder het Noordzeekanaal door ben, op weg naar de kop van Noord-Holland, voel ik me weer op-en-top Westfries en begin ik terstond ‘boers’ te praten.’’

 

 

Naast zijn radioverslaggeving legt Theo zich dan ook meer en meer toe op die andere liefde: het Westfries, de streektaal die hem dierbaar is. Zes jaar lang schrijft hij Westfriese ‘stukkies’ in Onze Krant, een weekblad dat bij tienduizenden gezinnen van Texel tot Oostzaan op de deurmat viel. De dadendrang van ‘workaholic’ Theo Koomen leidt ook nog tot een aantal boeken over sportonderwerpen en vijf bundels met een selectie van zijn ‘stukkies’. Van ‘Samen aan de reed’(1979) tot het postuum verschenen ‘Bai oôs in Bulledoik’ (1986). Een van die bundels gaat over zijn moeder Grietje en kreeg de titel ‘Zô was ‘r maar ien’. Dat had ook zomaar op Theo Koomen zelf kunnen slaan…

 

 

Publicaties:
Naast de hier genoemde Westfriese bundels (ze staan alle vijf samen in Theo Koomen Kompleet (1999) verschenen onder meer:
De wielerrevue (1971)
Topschaatsen (1972)
25 jaar doping (1974)
God bewaar me (1975)
Het clubblad (1978) ‘Een halve eeuw wielersport (1979)
AZ’67. Victorie in Alkmaar. Van Alkmaar ’54 tot topclub Alkmaar-Zaanstreek ’67 (1981)

 

Bronnen:
Theo Koomen, Radio Tour en een visboer, Noordhollands Dagblad 10 maart 2024, Theo Brinkman.
Theo Koomen, een leven in woord en beeld, Nico Scheepmaker.
Theo Koomen uit Wervershoof, Jaarboek West-Friesland Oud & Nieuw 2000, Wim Kaag
Stichting Oud Wervershoof.

 

Meer over Theo Koomen:
Geluidsfragment Tour de France (5 min.)
Video Theo Koomen museum Wervershoof (1,55 min.)

 

Tekst samengesteld door: Peter Smit te Alkmaar (2024).