Liever bestuurder dan tuinder
Vok (officieel heette hij Volgerius) Koomen werd 17 juli 1907 geboren te Wervershoof en was een nakomertje in het grote gezin. De latere landbouwbestuurder en wethouder groeide op in de buurt rondom de boerenstolpen en de Neuvel. Hij had er een mooie jeugd. Na de lagere school zat hij een paar jaar op seminarie, maar heeft deze studie niet afgemaakt.
Buurtbewoners van de Neuvel met op achtergrond de boerderij van Gert Koomen. Geheel rechts Gert Koomen (1854-1940), met voor hem Vok.
Op zijn achttiende werd Vok Koomen afgekeurd voor militaire dienst vanwege slechte ogen. Vreemd genoeg kreeg hij maanden later een vrijstelling vanwege broederdienst. In 1938 trouwde Vok met Tonia Dudink, ze gingen wonen op de Neuvel 19. Het echtpaar heeft geen kinderen gekregen, Tonia was niet sterk en moest regelmatig naar het ziekenhuis. Zo kwam het ook dat Vok als eerste inwoner van Wervershoof een Volkswagen Kever kocht zodat hij haar zelf kon brengen en halen.
Trouwfoto van Vok en Tonia
Voorzitterschappen
Vok werkte in de landbouw en was lid van de Land- en Tuinbouw Bond zoals zovelen in zijn dorp en zette zich daar met veel energie voor in. Uiteindelijk heeft dit geleid tot zijn voorzitterschap van deze bond van 1949 tot 1957. Hij zorgde ervoor dat er een jongeren Land- en Tuinbouw Bond werd opgericht wat ook een succes werd. De jonge opvolgers konden op die manier ook buiten hun vaders om kennis en ervaring opdoen.
Vok zag al vroeg de komende veranderingen in de land- en tuinbouw, mede door zijn voorzitterschappen in het veilingbestuur Medemblik en Omstreken na 1950 en bij de Rabobank na 1957.
Vok had een perceel grond langs het Zijdwerk en naast zijn huis. Hij was van huis uit een tuinder maar zijn hart lag er niet echt. Liever gaf hij voorrang aan diverse bestuursactiviteiten. Als bouwer was hij altijd een pietje precies, zo secuur dat zelfs op zijn perceel grond en rondom de woning geen onkruidje te bekennen was. Hij werkte voornamelijk met losse knechten en wisselde deze ook wel uit met zijn broer Meindert. Ook zijn eigen oomzeggers sprongen bij, zoals Truus Koomen in De Skriemer 2024 beschreef:
‘’Oom en tante hadden kippen. Mijn broers gingen vaak nog aan het werk bij oom Vok als hun eigen werk erop zat. Omdat hij zelf geen kinderen had werd dat min of meer van ze verwacht. Als oom Vok dan vroeg wat voor loon ze ervoor hebben wilden, dan zei mijn broer Piet: “een Aai”. Dat was voor hem een hele luxe want dat kreeg hij thuis nooit.’’
Toen zij ouder werden had Vok een vaste knecht: Jan de Lange.
Wethouder
In 1941 was er een tijdelijke gemeenteraad waar Vok in zat. Pas na de oorlog (november 1945) kwamen er verkiezingen en werd hij een tijdelijke wethouder van Wervershoof. In augustus 1946 volgde een officiële aanstelling. Met een onderbreking tussen 1954 en 1958 was hij wethouder tot 1970.
In de gemeente Wervershoof stapelden problemen zich op, land- en tuinbouw floreerden niet meer. Kleine tuinders en landarbeiders zochten werk in andere bedrijfstakken. Als wethouder van Maatschappelijke Zorg van kreeg Vok met vele problemen te maken, het bieden van vervangende werkgelegenheid via sociale werkvoorziening werd een pijnpunt. Hij koos dan altijd voor eensgezindheid en samenwerken in de gemeenteraad om alles eruit te halen wat er voor Wervershoof in zat.
Burgemeester periodes
Vok heeft vijfentwintig jaar als wethouder en raadslid gewerkt en onder vier burgemeesters gediend. Bij burgemeester Raat (1945-1957) maakte Vok zich hard voor een goede regeling voor de nabestaanden van oorlogsslachtoffers en er werden scholen en woningen gebouwd. Ook kwam er een stichting voor een badhuis.
Het vergaderen ging simpel in die tijd, via een bode werden de wethouders opgetrommeld en onder het genot van een sigaar besprak men wat de burgemeester aan post had ontvangen en wat hij ermee gedaan had. Dat was dan gelijk het einde van de vergadering.
In de tijd van burgemeester Molenaar (1957-1964) zijn er vele projecten gerealiseerd zoals de bouw van de ULO, de Landbouw- en Huishoudschool en de sporthal Olympia. Verder het bouwrijp maken van grond in de Kaagpolder en een verbetering van het wegennet in verband met het groeiende verkeer.
Goede probleemoplossers
Burgemeester Reijnen (1964-1969) gaf in een interview aan dat hij in deze periode met de twee wethouders Vok Koomen en Dirk Bijvoet een uitstekende verhouding had. Wekelijks riepen zij hem ter verantwoording voor zijn activiteiten. Vok en Dirk waren goede probleemoplossers en zij wisten veel van het dorp en de agrarische wereld. Dit was een voordeel in verband met de voorbereiding van de grote en ingrijpende ruilverkavelingen in de Vier Noorder Koggen en Het Grootslag.
Onder deze burgemeester is er een muziekschool gekomen, de bouw van het zwembad “De Zeehoek” waar Vok voorzitter en medeoprichter van was, de afgraving van Onderdijk en een uitbreiding van het onderwijs.
Het opspelden van de koninklijke onderscheiding in 1968
Op 29 april 1968 werd Vok onderscheiden met de eremedaille in goud verbonden aan de Orde van Oranje-Nassau. Hij kreeg deze onderscheiding voor zijn vele en langdurige diensten.
In zijn laatste jaar (1969-1970) heeft Vok samengewerkt met burgemeester Vlaar en de bouw en opening van de Raiffeissenbank met hem nog kunnen realiseren. Bij de aanstelling van deze burgemeester had hij al aangekondigd bij de volgende verkiezingen te willen stoppen. 31 augustus 1970 nam Vok afscheid van de raad en als wethouder. In de toespraak van de burgemeester werd hij een man van grote daadkracht en besluitvaardigheid genoemd.
Vok Koomen met telefoon en onderscheiding
Terugblik
Vok was een blij mens met een groot optimisme en een goed gevoel van humor, goudeerlijk en recht door zee. Hij speelde na 1945 een grote rol in het naoorlogse West-Friesland in tal van functies, was politiek begaafd en had bestuurlijke kwaliteiten. Hij had hiervoor geen opleiding gedaan maar kende vele mensen. Later kreeg hij steeds meer nevenfuncties en rolde van het een in het ander zoals dat toen ging. Ook was het een man die niet schroomde het woord te nemen wanneer er iets naar zijn mening fout dreigde te gaan en hij was dan ook niet mals in zijn oordeel. In 1974 werd Vok ziek en overleed op 13 januari 1975.
De voormalige ingang van de Vok Koomenweg
15 april 1976 werd er een raadsvoorstel gedaan voor de straatnaamgeving in het gebied van de beide ruilverkavelingen. Men was van mening vanwege de grote verdiensten die Vok en ook Dirk Bijvoet voor de gemeenschap van Wervershoof hebben gehad, als postuum eerbetoon van beide bestuurders bewaard moeten blijven. En zo geschiedde, de Vok Koomenweg verbindt nu Wervershoof met Hauwert en de Dirk Bijvoetweg is de weg naar Oostwoud.
De huidige Vok Koomenweg
Bronnen
Petra Koomen
De Skriemer 2024
Beeldbank “Oud Wervershoof”.
Buro Vijn (kleurenfoto)
Tekst samengesteld door: Marga Besseling-Wester te Hem (2026)
