Jenny Ligthart
 

Betrokken en gedreven hoogleraar economie

Jenny Ligthart werd geboren op 6 november 1967, ze groeide op in Hoogkarspel. Jenny was een vrolijke meid, hield van het Westfriese platteland en was altijd buiten te vinden. Zo ging ze met haar broer op hun oude houten boot aan het varen langs de vele akkers om pijpenkopjes te zoeken. Het resultaat was dat in de schuur bij haar ouders wel 5000 van deze exemplaren uitgestald lagen...
 
Duizenden pijpenkopjes in de schuur
Duizenden pijpenkopjes in de schuur
 
Haar enthousiasme gold ook de sport: ze hield van zwemmen, schaatsen en was een actief lid van de plaatselijke voetbalvereniging. De lagere schooltijd vond Jenny niks, er was niet voldoende uitdaging voor haar. Ze kon kritisch zijn als ze vond dat de uitleg in de les niet klopte, hetgeen niet in dank werd afgenomen.
 
Jenny Ligthart - op de eerste rij, derde van rechts – met haar lagere schoolklas
Jenny Ligthart - op de eerste rij, derde van rechts – met haar lagere schoolklas
 

In de ban van de economie

Na het VWO Martinuscollege in Grootebroek koos Jenny voor de Universiteit van Amsterdam om daar economie te studeren. Economie was iets wat haar boeide, een verlangen dat thuis van jongs af aan door haar opa en vader was gevoed. Tegen haar moeder zei ze altijd ‘ik wil de jongste hoogleraar worden’ en dat zou ze op haar 34ste ook waarmaken.
 
In 1991 werd aan haar de H.K. Nieuwenhuis-prijs toegekend voor de beste economische scriptie van dat jaar. Zij studeerde cum laude af en werkte daarna als universitair docent bij de Universiteit van Amsterdam. Als rechterhand van Rick van de Ploeg, hoogleraar macro- economie, leidde ze bevlogen werkcolleges die aansloten bij de hoorcolleges van Rick.
 
Macro-economie is de tak van de economie die het gedrag en de prestaties van een economie als geheel bestudeert. Het richt zich op de totale veranderingen in de economie in de hele wereld, zoals werkloosheid, groei, bruto binnenlands product en inflatie.
Zelf leerde ze ook bij door een teaching college te volgen in Green Bay Wisconsin (USA). Door vele opdrachten uit te voeren kreeg ze in korte tijd econometrische vaardigheden onder de knie. Econometrie is een wetenschap gericht op het oplossen van problemen in de ​ samenleving met wiskundige en statistische methodes. Jenny promoveerde in 1997 bij Rick van der Ploeg en Ben Heijdra. In haar proefschrift is ze een pleitbezorger voor nauwe samenwerking tussen economie en econometrie.
 

International Monetair Fonds (IMF)

Tussen 1997 en 2002 werkte Jenny bij het IMF in Washington, een onderdeel van de Verenigde Naties. Het IMF is in 1944 opgericht met als doel een evenwichtige groei en hoge werkgelegenheid te stimuleren en landen die tijdelijke betalingsproblemen hebben financieel bij te staan.
 
Jenny adviseerde overheden in de wereld over fiscale zaken, bouwde in korte tijd veel gezag op en werd een bekende econoom. Tijdens haar reizen over de wereld namens het IMF was ze verbaasd over de invloed van haar adviezen. Omdat de landen geld wilden lenen bij het IMF, deden ze graag wat zij toen voorstelde. In Bosnië ontwikkelde ze in drie weken tijd een nieuw belastingsysteem. Ze draaide daar tot woede van sommige ambtenaren een loonsverhoging van 33 procent terug.
 
Op 11 september 2001 pleegde het terroristische netwerk Al Qaida met gekaapte vliegtuigen aanslagen op Amerikaanse doelen waaronder het Pentagon in Washington. Jenny maakte deze aanslag van dichtbij mee, het gebouw waar zij werkte werd onmiddellijk geëvacueerd en eenieder moest rennen voor zijn leven. Omdat het IMF vreesde ook het doelwit te worden, werden alle mensen naar huis gestuurd.
 

Hoogleraar

Het veroorzaakte een omslag in Jenny’s leven, die ertoe leidde dat zij in 2002 als hoogleraar macro-economie begon op de Universiteit van Tilburg. Daarnaast werd ze vanaf 2003 ook hoogleraar Algemene en Kwantitatieve Economie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Jenny’s veelzijdigheid maakte haar tot ‘een duizendpoot’ op het gebied van onderzoek, internationale samenwerking en verbetering van het wetenschappelijk economisch onderwijs. Ze onderhield via netwerken contacten met vele wetenschappers over de hele wereld. Ook haar positie als coach, mentor en rolmodel voor studenten en medewerkers was niet te onderschatten.
 
Het was ongelofelijk wat ze allemaal deed in ‘economenland’, zij offerde zichzelf buitengewoon op en zei nooit nee als er een beroep op haar werd gedaan. Dat werkte wel eens tegen haar. Om zich te handhaven in een wereld van conservatieve mannen moest zij wel twee keer zo hard werken om haar plaats te verwerven. Er bleef soms weinig tijd over voor vrienden en familie.
 

Internationaal

Jenny werd internationaal ook bij verschillende projecten betrokken, zoals in Turkmenistan, Gambia, Georgië, Portugal en in Bosnië-Herzegovina. Het IMF was haar nog niet vergeten, haar oprechtheid en levendige verschijning hadden veel indruk gemaakt. Jenny reisde de hele wereld rond, maar zei altijd: ‘Hoogkarspel is mijn thuis’. Ze bleef houden van die omgeving, het water en de natuur.
 
Jenny in haar geliefde Hoogkarspel
Jenny in haar geliefde Hoogkarspel
 
Alom werd Jenny geprezen om haar betrokkenheid en gedrevenheid als docent, onderzoeker en als begeleider van promovendi, een belangrijk deel van haar werk. En ze was een voorbeeld, zoals Bas Jacobs, oud-student van haar, zei:
 
,Jenny gaf in 1994 de werkcolleges macro-economie op de Universiteit van Amsterdam, daar waar Rick van der Ploeg de hoorcolleges gaf. Dat vak heeft mijn leven voor eens en voor altijd veranderd. Sindsdien ben ik volledig bevlogen van economie. Jenny was onvermoeibaar beschikbaar voor al haar studenten, altijd, overal en wilde niets liever dan dat haar studenten net zo enthousiast werden over economie als zijzelf. Ik ben dankbaar een student van haar te zijn geweest en haar te hebben meegemaakt als bevlogen docent en wetenschapper, en als kroegmaatje.’’
 
Populair als docent èn als kroegmaatje
Populair als docent èn als kroegmaatje
 
Begin 2012 stelde Jenny haar collega’s op de hoogte dat zij de diagnose agressieve borstkanker had gekregen. Zij was nog tot op het laatst bezig met het schrijven van wetenschappelijke artikelen. In oktober 2012 had ze nog een werkoverleg over een gezamenlijk artikel.
 
Jenny Ligthart is woensdag 21 november 2012 op 45-jarige leeftijd overleden. Ze werd begraven in Hoogkarspel.
 

Jenny Ligthart Award

Ter nagedachtenis aan de overleden hoogleraar Jenny Ligthart heeft de Universiteit Tilburg in 2013 een jaarlijkse prijs ingesteld. De Jenny Ligthart Award gaat naar de beste student van de onderzoekmaster Economie, die start met een promotietraject op de universiteit.
 
De eerste Jenny Ligthartprijs werd in Tilburg uitgereikt in aanwezigheid van Jenny’s ouders Piet en Tiny.
 

Bronnen: