Warmenhuizen café De Moriaan Dorpsstraat 153
Café De Moriaan in 2025. De naam is veranderd in Globe, in het pand is een restaurant gevestigd. Foto Ina Broekhuizen-Slot.
Inleiding
Zou dit de oudste pleisterplaats van westelijk Westfriesland zijn? De eerste herberg die op deze plaats staat, schijnt te stammen uit 1597.
Zou er toen al een Moriaanshoofd aan de gevel hangen? Zo liet je weten dat dit een plaats was waar medicijnen te krijgen waren. Vroeger heette het pand dan ook ‘t Moriaans Hoofd. Later kwam er een uithangbord met de afbeelding van een moor (moriaan).
Tot ruim vierhonderd jaar later de deuren van het café sluiten. Een grote verbouwing volgt. Op 8 maart 2023 gaat het pand weer open met als nieuwe naam Globe. De omschrijving luidt: een plek waar wereldse gerechten worden bereid. Hier laten ze boerenkool-eters kennis maken met andere keukens.
’Het dorp Warmenhuijsen, 1794’, dorpsgezicht met op de voorgrond rechts de herberg D' Moriaan en op de achtergrond de kerk vanuit het zuiden. Geheel links een open paardenstalling. Bij de herberg spelende kinderen. Datering, 1794, schilderij J. Bulthuis. Collectie Regionaal Archief Alkmaar.
Paardenstal en drinkgelag
De oude herberg De Moriaan valt meteen op in de bocht van de Dorpsstraat in Warmenhuizen. Tussen de Oude en Nieuwe Ursulakerk is het gebouw al eeuwen een plek om tot rust te komen. Tot in de 19de eeuw konden reizigers er hun paarden drenken, voeren of verversen als zij op weg waren naar steden als Schagen of Alkmaar. De Moriaan is een van de oudste nog functionerende horecabedrijven in Nederland. De doorrijstal voor de paarden bestaat al jaren niet meer, maar een kop koffie of een goed diner is er, ook na de uitslaande brand in 2000, nog altijd te krijgen.
Prentbriefkaart, circa 1925. Een van de oudste gebouwen in het centrum van Warmenhuizen. Van 1589-1624 vermoedelijk een apotheek (waar 't Moriaanshoofd uithangt). Later herberg met doorrijstal en kolfbaan, nog later café. Na 1998 restaurant. De doorrijstal is later gesloopt. Collectie Regionaal Archief Alkmaar.
Waar ’t Moriaanshoofd uithangt
De oudste vermeldingen dateren uit het eind van de 16de eeuw. In 1624 wordt gesproken van 't huis waar t Moeriaenshoof uithange, een uithangteken dat nog steeds te zien is. Maar waarom hangt er een moriaanshoofd aan een geveltje in Warmenhuizen? Daarvoor doen verschillende verklaringen de ronde. Het meest aannemelijk lijkt het verhaal dat de Moor het symbool was voor lekker, maar vooral bijzonder eten. Dat zou met name vrouwen aanspreken, want zoals Bredero juffrouw Agnietjen al in zijn blijspel Het Moortje liet zeggen: Mij was weleer geseyt en ick recht heb onthouwen, Dat die Morianen zijn genegen seer tot vrouwen. Ook tabakszaken en apothekers gebruikten de Moriaan als aankondiging voor de bijzondere producten die ze verkochten.
En je kunt er inderdaad lekker eten. De Moor belooft niets te veel. In de afgelopen decennia is de restaurantfunctie voor De Moriaan steeds belangrijker geworden en zwaait een chefkok de scepter in het pand. Dat was in het verleden anders. Natuurlijk kon je er een versnapering of een lichte maaltijd krijgen, maar het was vooral een café. Vanzelfsprekend heeft het pand veel uitbaters gehad en in Warmenhuizen en omstreken was de uitspanning vooral bekend onder de naam van degene die het bestierde. Zo ging je een borrel halen in café Slikker (kastelein van 1919-1954) of een potje biljarten bij Jan Harberts.
Het café, circa 1930. Collectie Regionaal Archief Alkmaar.
Van De Burcht naar de Moriaan
In 1963 namen Marry Strooper en haar verloofde Jan Harberts het café in Eenigenburg over van de ouders van Marry. Ze vertelt: ‘Wij zochten een huis en Jan had er wel zin in. Hij was een echte kroegtijger en zei vroeger: “Ik zoek een kasteleinsdochter om mee te trouwen.” De horeca trok mij ook wel, ik heb er m’n hele leven ingezeten.’
De eerste tijd in Eenigenburg had Jan een bijbaan. Na een aantal jaren zoeken Marry en Jan naar een café waar ze van kunnen leven. Het werd De Moriaan in Warmenhuizen. In 1972 namen ze dit pand over van Jan Slikker.
‘In De Moriaan was een grote zaal voor bruiloften en partijen plus een café met biljart. We hebben er tot 1996 ingezeten’, vertelt Marry. ‘Je bent in de horeca een duizendpoot, je moet aanpakken, van alles kunnen en er ook altijd zijn.
In De Moriaan sliepen we in een kamertje boven de slijterij, we aten in de keuken. Als er klanten kwamen, losten we elkaar af. Ja, je moet het met z’n tweeën willen, anders red je het niet.’
In 1996 kwam de Moriaan in handen van Jan Slegt uit Broek in Waterland. Die verkocht het pand aan Renee Manten, de vroegere eigenaar van Altamera in Schoorl.
De Dorpsstraat in Warmenhuizen, met links Herberg De Moriaan. Centraal in de achtergrond de Sint-Ursula en Gezellinnenkerk, 1992. Gemeentelijke Beeldcollectie Harenkarspel.
Brand, wederopbouw en sluiting
In 2000 werd De Moriaan grotendeels door brand verwoest. In drie maanden tijd werd het eeuwenoude pand weer zorgvuldig gerestaureerd.
Maar in maart 2021 komt de nieuwszender Noordkop Centraal met het volgende bericht.
Restaurant D’Moriaan in Warmenhuizen heeft de coronacrisis niet overleefd. Het restaurant gaat, ook als straks de coronamaatregelen voorbij zijn, niet meer open.
‘Op 16 februari 2021 zou D’Moriaan officieel vijf jaar open zijn geweest. Het is geen geheim dat dit door covid-19 helaas niet is gelukt’, schrijft Frank van Enter van D’Moriaan op Facebook. Door de financiële druk heeft Van Enter besloten de zaak definitief te sluiten. Hij bedankt via Facebook iedereen voor alle bezoeken en het plezier de afgelopen vijf jaar.
Huidige bestemming
Toen de exploitatie van de eeuwenoude herberg (1597) in het centrum van Warmenhuizen in de coronacrisis ten onder ging, staken vijftien plaatselijke ondernemers, onder de naam 'Vrienden van de Moriaan', de koppen bij elkaar om de horeca in het dorp te behouden. De Moriaan was een van de oudste nog functionerende horecabedrijven in Nederland.
Breddels Architecten werd benaderd om een plan te maken voor zowel de historische herberg alsook het aangebouwde pand (voormalige Brasserie Radboud). Met als doel beide panden zowel gezamenlijk als separaat te kunnen laten functioneren. Een uitdaging was om de veelheid aan historische hoogteverschillen tot een mooie, goed werkende en veilige oplossing te brengen.
In 2023 opent het pand onder naam Globe Streetfood.
Het pand in 2025, het draagt de naam Globe. De authentieke uitstraling is deels bewaard gebleven. Foto Ina Broekhuizen-Slot.
Bronnen
K. Bakker Rond kerk en kroeg, deel uit de serie West-Friesland toen en nu, gedeelte uit hoofdstuk 1 Café De Moriaan in Warmenhuizen
Bericht van Noordkop Centraal, maart 2021.
Met dank aan Marry Harberts-Strooper
